حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

بررسی الزامات بکارگیری و پیاده‌سازی نظام حسابداری تعهدی در بخش عمومی و شناسایی محدودیت‌های پیش رو

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 مسئول امور حسابرسی، نظارت و امور مجامع صندوق نوآوری و شکوفایی ریاست جمهوری، تهران، ایران
2 استادیار حسابداری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
چکیده
براساس مفاهیم نظری گزارشگری مالی بخش عمومی ارائه شده توسط کمیته تدوین استانداردهای حسابداری دولتی سازمان حسابرسی، نظام حسابداری بخش عمومی، مجموعه‌ای متشکل از مفاهیم، فرضیه‌ها، استانداردها، رویه‌ها و دستورالعمل‌های حسابداری به منظور شناسایی، اندازه‌گیری، ثبت، طبقه‌بندی، تلخیص و گزارشگری رویدادهای مالی واحدهای گزارشگر است. حسابداری تعهدی در بخش عمومی به صورت عملی جهت لزوم دستیابی به بهای تمام شده خدمات مستلزم استفاده از مبنای حسابداری تعهدی برابر مفاد تبصره 26 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت در استفاده‌کنندگان از بودجه عمومی است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف، کاربردی، از نظر نحوه جمع آوری داده به صورت کیفی و ابزار جمع‌آوری داده از طریق طراحی و انتشار پرسشنامه بین 95 نفر از صاحبنظران و کارشناسان حرفه‌ای در حوزه حسابداری تعهدی در سال 1400جمع آوری و با استفاده از دو آزمونِ آماری «آزمون دو جمله‌ای» و «آزمون T» مورد تحلیل قرار گرفته است. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که موانع و محدودیت‌های استقرار نظام حسابداری تعهدی شامل محدودیت‌های قانون محاسبات عمومی کشور و سایر قوانین بالادستی، چالش‌های به‌کارگیری استانداردهای حسابداری بخش عمومی، مشکلات در خصوص دارایی‌های ثابت، مشکل در خصوص ملزومات، موجودی کالا، عدم ثبت برخی از رویدادهای مالی در سیستم حسابداری تعهدی، نبود نیروی متخصص و با تجربه و رویکرد ساختاری در ساختار سازمانی بخش عمومی هستند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


آذر، عادل؛ فرجی، طیب. (1391). بودجه­‌ریزی بر مبنای عملکرد. تهران: انتشارات مؤسسه عالی آموزش و پرورش مدیریت و برنامه‌­ریزی.
استانداردهای حسابداری بخش عمومی .(1395). انتشارات وزارت امور اقتصادی و دارایی، تهران.
باباجانی، جعفر. (1390). ارزیابی فرآیند تشخیص و شناسایی درآمدهای شهرداری تهران جهت تعیین مبنای مناسب حسابداری و گزارشگری درآمدها. فصلنامه تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 3(10)، 3-26.
باباجانی، جعفر؛ آذر، عادل؛ معیری، مرتضی. (1392). عوامل و محرک‌­های تحول در نظام پاسخ­گویی، مالی و عملیاتی بخش عمومی ایران. فصلنامه مطالعات تجربی حسابداری مالی، 11(37)، 30-1.
حصارزاده، رضا. (1394). آموزش، واکاوی و تبیین فرصت‌­های بهبود استانداردهای حسابداری بخش عمومی (دولتی) ایران. تهران: انتشارات ترمه.
دستورالعمل اجرایی بودجه­‌ریزی عملیاتی. (1397). انتشارات سازمان برنامه و بودجه کشور.
رنگریز، وحید؛ یوسفیان، علی. (1397). نقش حسابرسی عملکرد بر گزارشگری مالی عاملان ذیحسابی ناجا. فصلنامه مدیریت منابع در نیروی انتظامی، 6(3)، 210-187.
صابر، مهدی. (1388). بررسی ظرفیت قوانین و مقررات جهت پیاده‌­سازی نظام حسابداری تعهدی در بخش دولتی ایران. همایش ملی رویکردهای نوین در حسابداری دولتی، مازندران.
قانون برنامه پنج ساله ششم توسعه جمهوری اسلامی ایران. (1394).
قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت. (1384).
قانون مدیریت خدمات کشوری. (1386).
قانون برنامه پنجم توسعه. (1389).
قانون محاسبات عمومی کشور. (1366).
طالب‌­نیا، قدرت‌­اله؛ البرزی، محمود؛ زارعی؛ بتول. (1390). ارائه الگوی اقتضایی برای فرایند انتقال از مبنای نقدی به مبنای تعهدی در حسابداری دولتی ایران. مجله دانش حسابداری، 2(5)، 70-51.
کاظمی، محمد؛ کرباسی یزدی، حسین. (1391). چالش‌­های استقرار نظام گزارشگری بر مبنای حسابداری تعهدی (با تأکید بر مسئولیت پاسخگویی) در بخش دولتی ایران. مجله دانش حسابرسی، 48، 81-96.
کمره‌­ای، هادی؛ نوراله‌­زاده، نوروز. (1399). بررسی عوامل مؤثر بر آمادگی کارمندان بخش عمومی برای اجرای حسابداری تعهدی در وزارت آموزش و پرورش. فصلنامه حسابداری و بودجه‌­ریزی بخش عمومی، 1(2)، 8-33.
مشایخی، محمدرضا؛ کلانی، علیرضا. (1394). بودجه­‌ریزی نوین دولتی. تهران: سازمان مدیریت و برنامه­‌ریزی کشور، مرکز مدارک علمی و انتشارات.
Becker, G. (2013). Accrual Basis Accounting in the Brazilian Public Sector. Empirical Research on the Usefulness of Accounting Information.
Fedration Experts Comtables Europeans (FEE). (2008). Accrual Accounting in the public sector. Paper of the FEE public sector committee.
IFAC. (2016). Transition to the Accrual Basis of Accounting: Guidance for Public Sector Entities, Third Edition. Study 14.
Khan, A. & Stephen, M. (2009). Transition to Accrual Accountin. International Monetary Fund (Fiscal Affair Department), Retrieved from: https://www.imf.org/external/pubs/ft/tnm/2009/tnm0902.pdf
Nowak, W. A. (2017). The relevancy of contingency approach to public sector Accounting development: recent evidence from Poland, [in:] S. Jorge (ed.), Implementing Reforms in Public Sector Accounting, Impresa Da Universidad De Coimbra, Coimbra, Portugal, s. 151–164.
Seguin, K. L. (2008). Accrual Accounting Implementation in the Canadian Federal Government. A Thesis Submitted to the Faculty of Graduate Studies and Research in Partial Fulfillment of the Requirements for the Degree of Master of Business Administration, Spratt School of Business, Carleton University, and Ottawa, Ontario.

  • تاریخ دریافت 01 اردیبهشت 1400
  • تاریخ بازنگری 29 اردیبهشت 1400
  • تاریخ پذیرش 04 خرداد 1400