بیانیه اصول اخلاق انتشار و رفتار حرفهای
اصول اخلاق انتشار، مجموعهای از سیاستها و ضوابط بنیادین است که مجله را در دستیابی به عالیترین سطوح اعتبار علمی یاری میرساند. این اصول شامل موارد ذیل میباشد که به عنوان راهنمای عملکرد، فعالیتهای جاری ما را جهتدهی نموده و تحقق اهداف علمی مجله را تسهیل مینماید.
1. مقدمه
فصلنامه حسابداری و بوددجهریزی بخش عمومی، با شماره شاپای الکترونیکی 3135-2717، توجه ویژهای به رعایت اصول اخلاقی در محتوای علمی و فرآیند انتشار خود دارد. به این منظور، از دستورالعملهای سردبیری، اصول اخلاق انتشار و بیانیه رعایت اصول حرفهای مندرج در راهنمای رفتار و بهترین شیوههای عملی برای سردبیران مجلات (کمیته اخلاق انتشار، COPE، 2011 و 2018) پیروی میکند.
کمیته اخلاق انتشار. (2011). راهنمای اصول رفتار و بهترین شیوههای عملی برای سردبیران مجلات.
کمیته اخلاق انتشار. (2018). راهنمای اصول رفتار و بهترین شیوههای عملی برای سردبیران مجلات.
هرگونه دستورالعمل مرجع که رعایت میکنیم، در بخشهای مرتبط ذیل اشاره شده است. سردبیران، داوران و نویسندگان ما بهطور مستمر به این راهنمای بخشها مراجعه میکنند تا یکپارچگی محتوای علمی و فرآیند انتشار را حفظ نمایند. امیدواریم این دستورالعملها برای آنان مفید واقع گردد.
2. اصالت پژوهشی
اصالت پژوهشی به معنای به کارگیری روشهای صادقانه و قابل تأیید در انجام پژوهش و حفظ اصالت علمی و حرفهای پژوهشگران است. این مفهوم شامل پایبندی به قوانین، مقررات، دستورالعملها و رعایت اصول پذیرفتهشده حرفهای است که موارد زیر را در بر میگیرد:
• رعایت صداقت و پاسخگویی در انجام پژوهش
• پایبندی به دقت، توجه به جزئیات و برتری محتوایی در ارسال مقالات
• حفظ شفافیت، انصاف و ارتباطات آزاد علمی
• رعایت اصول اخلاقی و احترام به کلیه مشارکت کنندگان و موضوعات پژوهش
اصول بالا، شامل صداقت، انصاف و پاسخگویی علمی، در دستورالعملهای اخلاقی ما تصریح شدهاند. هرگونه مشاهده تخلف از اصول مندرج در راهنمای COPE در مقالات منتشر شده توسط فصلنامه، میبایست فوراً به کمیته تحریریه از طریق ایمیل psabjournal@gmail.com گزارش گردد. موارد مطرح شده مطابق با دستورالعملهایCOPE ، بررسی فوری خواهد شد و پرونده با دقت لازم به کمیته اخلاق نشر ارجاع داده میشود.
3. فرآیند ویراستاری
پیش از مرحله چاپ نهایی، فرآیند ویراستاری شامل چهار مرحله اصلی میباشد:
بازنویسی یا اصلاح مقاله بر اساس نظرات داوران
ویرایش محتوایی و ساختاری
ویرایش فنی و نگارشی
بازبینی نهایی
کلیه تصمیمات ویرایشی درباره مقالات ارسالی به فصلنامه، توسط ویراستاران علمی مستقل و بر اساس گزارشهای داوری همتا اتخاذ میگردد. سردبیران علمی دارای اختیار تام برای رد یا پذیرش مقالات میباشند. این تصمیمات بر اساس موارد زیر صورت میپذیرد:
ارتباط مقاله با حوزه موضوعی مجله
کیفیت علمی مقاله
میزان نوآوری پژوهشی
اعتبار و روایی تحقیق
یکی از جنبههای مهم فرآیند ویراستاری، رعایت اصل محرمانگی است. سردبیر و هیئت تحریریه متعهد میشوند که مقالات ارسالی محرمانه باقی میمانند و صرفاً در اختیار داوران، اعضای هیئت تحریریه و در صورت لزوم ناشر قرار میگیرند. هیچیک از اعضا یا داوران در پذیرش یا رد مقالات ارسالی دارای تعارض منافع نمیباشند.
در فرآیند داوری از روش داوری دو سو ناشناس پیروی کرده و هویت داوران محفوظ میباشد. در صورت شناسایی هرگونه خطا در مقالات منتشر شده، اصلاحیه یا بازپسگیری مقاله را منتشر خواهیم کرد. در صورت مشاهده هرگونه مغایرت با اصول اخلاقی انتشار، لطفاً از طریق ایمیل psabjournal@gmail.com با ما تماس بگیرید.
4. داوری همتا
فرآیند داوری همتا، توسط پژوهشگران مستقل، متخصص و باتجربه (مانند اعضای هیأت علمی دانشگاهها و صاحبنظران علمی) در حوزههای تخصصی مرتبط انجام میشود. این داوران، مقالات ارسالی را از نظر اصالت، اعتبار علمی و تناسب با اهداف و حوزههای موضوعی مجله ارزیابی میکنند. فرآیند داوری همتا همچنین به سردبیران کمک میکند مقالات نامعتبر یا با کیفیت پایین را شناسایی کنند.
انتظارات ما از داوران شامل موارد زیر است:
• تصمیمگیری در مورد مقالات باید عینی و عاری از هرگونه سوگیری و پیشداوری باشد.
• نظرات، پیشنهادات و ارزیابیهای داوران باید بهوضوح و با استدلالهای مستند بیان گردد.
• رعایت زمانبندی در فرآیند داوری ضروری است. در صورتی که داور قادر به ارزیابی مقاله در مهلت تعیینشده نباشد، باید مراتب را به اطلاع مجله برساند.
• داوران نباید هیچگونه تعارض منافعی با نویسندگان، مقالات ارسالی و یا مؤسسات تأمینکننده مالی پژوهش داشته باشند.
• داوران موظفند در صورت عدم اشاره به آثار جدید و مرتبط در مقاله، آنها را به نویسندگان معرفی نمایند.
• کلیه اطلاعات مربوط به مقالات ارسالی، از جمله نظرات داوران، نقاط قوت و ضعف و تصمیمگیریها باید محرمانه باقی بماند.
این راهنماها و سیاستهای مربوط به فرآیند داوری همتا مطابق با دستورالعملهای COPE در وبسایت مجله بهطور شفاف ارائه شدهاست.
5. نویسندگی و مشارکت
هر فردی که در پژوهش نقش داشته باشد، واجد شرایط مشارکت محسوب میشود. مشارکت شامل نویسندگی نیز میگردد، زیرا اصول اخلاقی انتشار ایجاب میکند که سهم هر یک از نویسندگان به طور مشخص هنگام ارسال پژوهش برای انتشار ذکر شود. معیارهای مختلفی برای تعیین نویسندگان وجود دارد که برخی از آنها عبارتند از:
• فردی که سهم قابل توجهی در طراحی مفهومی یا روششناسی پژوهش داشته است؛ یا در جمعآوری، تحلیل یا تفسیر دادههای پژوهشی مشارکت داشته است؛ و/یا
• فردی که پیشنویس مقاله را تهیه کرده یا آن را به صورت انتقادی بازبینی و محتوای علمی مهمی به آن افزوده است؛ و
• فردی که نسخه نهایی مقاله را برای انتشار آماده کرده است؛ و
• فردی که مسئولیت تمام جنبههای پژوهش را بر عهده داشته و اطمینان حاصل میکند که هرگونه ابهام درباره دقت یا صحت بخشهای مختلف کار پژوهشی، به درستی بررسی و رفع میشود.علاوه بر این، از نویسندگان درخواست میشود نام افرادی که در تکمیل مقاله مشارکت داشتهاند را در بخش تشکر و قدردانی ذکر کنند تا نقش آنان مورد تقدیر قرار گیرد. یکی از نویسندگان باید به عنوان نویسنده مسئول مکاتبات معرفی شود که کلیه ارتباطات مربوط به مقاله را قبل، حین و پس از انتشار مدیریت نماید. پیش از انتشار، نویسنده مسئول موظف است به صراحت تأیید کند که از سوی تمام نویسندگان همکار، اختیار لازم برای تصمیمگیری در تمامی امور مربوط به انتشار مقاله را دارا میباشد.
راهنماییهای جامع COPE در مورد نویسندگی و مشارکت، تعاریف، محدوده و حتی اختلافات مربوط به نویسندگی وجود دارد. لطفاً به آدرس https://publicationethics.org/authorship مراجعه نمایید. سردبیران فصلنامه در صورت بروز هرگونه اختلاف در مورد نویسندگی، به این راهنماها مراجعه میکنند. این امر ما را با استانداردهای صنعت همسو کرده و شفافیت را تضمین مینماید.
علاوه بر این، مجله از استانداردهای موجود و نوظهور صنعت برای افزایش شفافیت در نویسندگی (مانندORCID ) پیروی میکند. همچنین از ابتکاراتی که شفافیت در نویسندگی و مشارکت را امکانپذیر میسازند، مانند ردهبندیCRediT، حمایت مینمایید. در صورت مشاهده هرگونه مغایرت در مورد نویسندگی و مشارکت، لطفاً از طریق ایمیل psabjournal@gmail.comبا ما تماس بگیرید.
6. دستورالعملهای اخلاقی برای پژوهشهای انسانی
فصلنامه از تمام نویسندگان میخواهد که پیش از انجام هرگونه پژوهش شامل شرکتکنندگان انسانی (اعم از بیماران، داوطلبان یا افراد سالم)، خطرات احتمالی جسمی یا روانی را به دقت ارزیابی نمایند. چنین پژوهشهایی ممکن است در قالب مطالعات پایه (آزمایشگاهی)، کوهورت، مورد-شاهدی یا مقطعی طراحی شوند.
محققان موظفند تمامی خطرات احتمالی که شرکتکنندگان ممکن است با آن مواجه شوند را به طور کامل افشا نمایند. اخذ رضایت آگاهانه از تمامی شرکتکنندگان به منظور حفظ حقوق و کرامت انسانی آنان الزامی است. عدم افشای کامل اطلاعات پیش از اخذ رضایت آگاهانه ممکن است به تأخیر در فرآیند بررسی یا رد مقاله منجر شود.
مجله هیچ تمایزی در ماهیت مشارکت افراد قائل نشده و شرکتکنندگان را بر اساس نوع پژوهش دستهبندی نمیکند. پژوهش ممکن است کمخطر یا پرخطر باشد، اما همه شرکتکنندگان انسانی، صرف نظر از نوع مشارکتشان، باید پیش از شروع پژوهش رضایت آگاهانه خود را ارائه دهند. بنابراین، رضایت آگاهانه باید از تمامی شرکتکنندگان انسانی اخذ شود و این امر محدود به نوع خاصی از پژوهش یا دستهای خاص از شرکتکنندگان نیست.
ویژگیهای جمعیتشناختی شرکتکنندگان باید شامل تعداد، جنسیت، محدوده سنی و وضعیت سلامت آنان باشد. مقصود از وضعیت سلامت این است که تمامی شرکتکنندگان باید از سلامت جسمی و روانی برخوردار بوده و در طول دوره پژوهش قادر به اتخاذ تصمیم باشند. این اطلاعات درباره سلامت شرکتکنندگان برای تمامی مطالعات انسانی الزامی است.
اگرچه پرداخت به داوطلبان سالم در پژوهش مجاز است، مشروط بر اینکه این پرداخت صرفاً جهت جبران هزینهها یا جبران زمان و زحمت آنان باشد و به حدی نباشد که به عنوان انگیزهای برای مشارکت در پژوهش تلقی گردد. چنین پژوهشهای انسانی تنها با تأیید کمیته اخلاق مؤسسه مربوطه قابل انجام است. تأیید کمیته اخلاق مؤسسه برای هر مقاله ارسالی الزامی است، صرف نظر از نقش شرکتکنندگان در پژوهش یا دریافت یا عدم دریافت دستمزد توسط آنان.
منابع:
https://www.ukri.org
https://www.gla.ac.uk/media/Media_515060_smxx.pdf
https://www.nhmrc.gov.au/about-us/publications/national-statement-ethical-conduct-human-research-2007-updated-2018
7. سرقت علمی
سرقت علمی به استفاده بدون ذکر منبع از بخشهای قابل توجهی از متون، دادهها یا هرگونه اثر منتشرشده قبلی - بدون کسب اجازه یا تقدیر - و ارائه فریبکارانه آن به عنوان اثر شخصی تعریف میشود. این مفهوم شامل نوشتهها، نمودارها، قطعات موسیقی و محاسبات پیچیده ریاضی، کدهای کامپیوتری، مطالب استخراج شده از وبسایتها یا دستنوشتهها، و نیز آثار منتشرشده و منتشرنشده از جمله سخنرانیها و ارائهها میشود.
یک نویسنده زمانی متهم به سرقت علمی خواهد شد که مواردی از قبیل کپیبرداری جزئی از عبارات کوتاه در مباحث، رونویسی کلمه به کلمه بخشهای عمده از مقاله منتشر شده، بازنشر بخشهای اصلی مقاله قبلی شامل متن، جداول و اشکال، بازنویسی متون گسترده بدون کپیبرداری تحتاللفظی، یا استفاده مجدد از متون منتشر شده قبلی خود نویسنده (معروف به خودسرقتی) بدون استناد به کار قبلی صورت گرفته باشد. کمیته اخلاق انتشار (COPE) دستورالعملهای روشنی در مورد فرآیندهای بررسی سرقت علمی (اقدامات لازم در صورت شک به سرقت علمی) که باید قبل و بعد از انتشار دنبال شوند، ارائه کرده است.
علاوهبراین، دستورالعملهایی برای بررسی تمامی مقالات ارسالی با استفاده از نرمافزارهای تشخیص سرقت علمی وجود دارد. ما از سامانههایی مانند همیاب و iThenticate برای بررسی تمام مقالات ارسالی استفاده میکنیم. این کار به سردبیران در شناسایی سرقت علمی کمک میکند. مقالاتی که حتی بخشی از آنها مشکوک به سرقت علمی باشد، رد خواهند شد. در صورت کشف سرقت علمی پس از انتشار، مقاله موردنظر حذف میشود. از خوانندگان، داوران و سردبیران انتظار میرود هرگونه شک به سرقت علمی را از طریق تماس با سردبیر مربوطه یا ارسال ایمیل به psabjournal@gmail.comاطلاع دهند.
8. انتشار تکراری و مضاغف
ارسال مقالهای جدید که حاوی فرضیهها، دادهها، مباحث یا نتایج مشابه با مقالهای قبلاً منتشرشده باشد، انتشار تکراری نامیده میشود. این مسئله شبیه به سرقت علمی است، با این تفاوت که به جای کپیبرداری متون، دادهها، تصاویر و فرضیههای مطالعه در مقالهای دیگر تکرار شدهاند. کمیته اخلاق انتشار (COPE) انتشارات تکراری را به دو دسته تخلفات عمده و جزیی تقسیمبندی میکند.
تخلف عمده به انتشار تکراری مبتنی بر مجموعه دادههای یکسان با یافتهها یا شواهد یکسان اطلاق میشود که نویسندگان درصدد پنهانکردن آن برآمدهاند، مثلاً با تغییر عنوان مقاله یا ترتیب نویسندگان یا عدم ارجاع به مقالات قبلی. تخلف جزئی که به «تکهتکه کردن پژوهش» معروف است، به انتشار مقالهای تکراری گفته میشود که شامل مقداری همپوشانی، تکرار مجاز یا تحلیل دوباره دادههاست (مثل بررسی زیرگروهها/پیگیری طولانیتر/تکرار روشها).
برای آگاهی بیشتر، میتوانید تعریف COPE از انتشار تکراری را در لینک زیر مطالعه نمایید:
https://publicationethics.org/category/keywords/redundant-publication
مجله از انتشار مقالات با همپوشانی محتوایی قابل توجه حمایت نمیکند، مگر اینکه سردبیران تشخیص دهند این کار به غنای بحث علمی و پیشرفت پژوهش کمک میکند. انتشار چنین مقالاتی تنها در صورت دریافت مجوز کتبی از ناشر اصلی و با ذکر منبع اصلی امکانپذیر است. از خوانندگان، داوران و سردبیران انتظار میرود هرگونه شک به انتشار تکراری یا موازی را از طریق تماس با سردبیر مربوطه یا ایمیل به آدرس psabjournal@gmail.com گزارش دهند. چنین مقالاتی طبق نمودارهای راهنمای COPE (https://publicationethics.org/guidance/Flowcharts) حذف خواهند شد.
9. تعارض منافع
تعارض منافع که به آن «رقابت منافع» نیز گفته میشود، میتواند مالی، شخصی، اجتماعی یا از انواع دیگر باشد که به صورت مستقیم یا غیرمستقیم بر رفتار نویسنده در ارتباط با مقاله ارسالی تأثیر میگذارد. تعارض منافع مستقیم زمانی رخ میدهد که نویسندگان از محتوای مقاله به شکل سهام، حق اختراع، اشتغال یا موارد مشابه سود ببرند. تعارض منافع غیرمستقیم شامل دریافت کمکهای مالی، بودجه پژوهشی، حقالزحمه یا موارد مشابه از محتوای منتشرشده است.
اگر نتایج یک پژوهش عمومی و تجربی صرفاً به نفع شخصی افراد باشد، تعارض منافع میتواند تأثیر گستردهای بر جامعه بگذارد. مانند تعارض بین پژوهشگر و همکارانش، بین پژوهشگران و شرکتکنندگان در مطالعه، و سایرعواملی که یکپارچگی حوزه پژوهشی یا اعتماد به آن را خدشهدار میکنند. این تعارضها ممکن است ناشی از حمایتهای مالی یا غیرمالی افراد، مؤسسات، سازمانهای اجتماعی و اقتصادی، گروههای ذینفع سیاسی و نهادهای علمی باشد.
فصلنامه شناسایی هرگونه تعارض منافع واقعی یا احتمالی را در تمام مراحل پژوهش اعم از درخواست بودجه، جذب شرکتکنندگان و اخذ رضایت آنان، افشای عمومی و حتی پس از انتشار در صورت استفاده از یافتهها برای تجاریسازی یا ثبت اختراع و حق تکثیر الزامی میداند. مگر در مواردی که نیاز به توافقنامه یا خوداظهاری رسمی با نویسنده مسئول درباره اعلام تعارض منافع قبل و بعد از انتشار باشد، ارائه گواهی کتبی مختصر در زمان ارسال پژوهش الزامی است. با این حال، نویسنده مسئول، ابتدا هرگونه تعارض منافع را در نامه همراه مقاله به صورت خوداظهاری، خلاصه و افشا میکند. سردبیر به دقت بررسی میکند که آیا نیاز به اصلاح طرح پژوهش وجود دارد یا خیر و در صورت وجود تعارض منافع قبل یا بعد از انتشار، از نویسنده مسئول میخواهد تا ابهامات را شفافسازی کند.
سپس سردبیر بررسی میکند که آیا این تعارض منافع میتواند بر بیطرفی پژوهش تأثیر بگذارد یا پس از انتشار، یکپارچگی آن را به خطر بیندازد. در این صورت، سردبیر به صورت شفاف از نویسنده مسئول میخواهد که موارد تعارض منافع را به عنوان بخشی از فرآیند پژوهش در متن مقاله ذکر کند (در صورتی که نوع و شدت تعارض منافع به شرکتکنندگان پژوهش مربوط باشد) و به صراحت اشاره کند که این موارد برای شرکتکنندگان افشا شده و رضایت آنان اخذ گردیده است. همچنین ممکن است نیاز باشد گواهی تعارض منافع به همراه سایر اطلاعات شفافسازی در پایان مقاله (پیش از بخش منابع) درج شود.
ما همچنین از خوانندگان و داوران خود انتظار داریم که هرگونه تعارض منافع افشا نشده در آثار منتشر شده یا تحت بررسی در مجله را به سردبیر اطلاع دهند یا از طریق ایمیل به آدرس psabjournal@gmail.comگزارش کنند.
منابع:
https://publishing.aip.org/resources/researchers/policies-and-ethics/conflict-of-interests/
https://www.nhmrc.gov.au/about-us/publications/australian-code-responsible-conduct-research-2018
https://researchsupport.admin.ox.ac.uk/governance/integrity/conflict/examples
https://www.nhmrc.gov.au/file/14384/download?token=gje4DNtT
10. اعلام منابع تأمین مالی
مجله از تمام نویسندگان میخواهد در صورت وجود، گواهی تشکر از حامیان مالی را به عنوان فایل جداگانه ضمیمه کنند. این گواهی باید تمام منابع مالی دریافتشده برای پژوهش ارسالی به مجله را بهطور شفاف اعلام نماید. حمایت مالی شامل تمام انواع پشتیبانی از جمله حقوق، تجهیزات، مواد مصرفی، هزینههای حضور در همایشها و سایر هزینههای تأمینشده توسط نهادهای حامی میشود. نام کامل نهاد حامی مالی باید به همراه شماره کمک مالی پژوهشی و سال دریافت آن ذکر شود. اگر پژوهش توسط بیش از یک نهاد حمایتشده باشد، میبایست نام تمامی نهادها به همراه شماره کمکهای مالی پژوهشی مربوطه بهوضوح مشخص شوند.
در صورتی که نویسندگان احساس کنند افشای این اطلاعات ممکن است به ناشناس ماندن آنان لطمه بزند یا بر فرآیند داوری تأثیر بگذارد، میتوانند این اطلاعات را تا زمان پذیرش نهایی مقاله محرمانه نگه دارند. برای مقالاتی با نویسندگان متعدد که هر کدام کمکهای مالی پژوهشی جداگانه دریافت کردهاند، اعلام فردی این اطلاعات الزامی است. مجله در صورت کشف هرگونه اطلاعات نادرست درباره منابع مالی پس از انتشار، حق اصلاح مقاله را برای خود محفوظ میداند.
11. افترا، توهین و آزادی بیان
افترای مکتوب و شفاهی دو مسئله ناپسندی هستند که به حیثیت افراد آسیب میزنند و تحت عنوان توهین و افترا شناخته میشوند. افترای مکتوب به صورت نوشتاری و افترای شفاهی به صورت گفتاری انجام میگیرد. برخی متون یا مقالات ارسالی برای انتشار نیز ممکن است در دسته افترای مکتوب قرار گیرند. هنگامی که هیئت تحریریه درصدد حفظ آبرو یا پیشگیری از وقوع توهین برآید، ممکن است این اقدام به عنوان محدودیت آزادی بیان تلقی شود.
مجله آزادی بیان را به عنوان حق نویسنده به رسمیت میشناسد، اما از انتشار ادعاهای نادرستی که منجر به آسیب به حیثیت افراد، گروهها یا سازمانها شود، حمایت نمیکند. تیم حقوقی ما توجه ویژهای به بررسی موارد احتمالی افترا پیش از انتشار و همچنین گزارشهای مربوط به افترا دارد. ما آزادی بیان نویسندگان را محترم میشماریم و به آنان اجازه میدهیم باورها، افکار، ایدهها و احساسات خود را درباره موضوعات مختلف بدون سانسور بیان کنند، مشروط بر اینکه به افترا یا توهین منجر نشود.
12. بازپسگیری مقالات، اصلاحیهها و اظهارنظرهای رسمی
مجله بر اساس راهنمای COPE دسترسی از طریق لینک https://publicationethics.org/retraction-guidelines با موارد بازپسگیری مقالات، انتشار اصلاحیهها و اظهارنظرهای رسمی برخورد میکند.
یک مقاله ممکن است در شرایط زیر بازپسگیری شود:
• وجود شواهد قطعی مبنی بر غیرقابل اعتماد بودن یافتهها به دلیل اشتباهات محاسباتی یا آزمایشگاهی، جعل یا دستکاری دادهها
• سرقت علمی محتوای مقاله
• انتشار محتوا بدون کسب اجازه لازم از سردبیر، ذکر مناسب منبع یا توجیه کافی
• نقض حقوق نشر و مالکیت معنوی
در مورد اصلاحات، اگر اشتباهی سهواً توسط نویسنده صورت گرفته باشد، مجله یک اصلاحیه منتشر میکند و اگر اشتباه ناشی از اعضای هیئت تحریریه باشد، یک اشتباه چاپی صادر میشود. واحد فنی مجله میتواند تغییرات جزئی در حروفچینی یا ویرایش نهایی انجام دهد، اما هرگونه اصلاح اساسی مطابق با راهنمای بازپسگیری COPE انجام خواهد شد.
مجله در مواردی که نگرانیها یا شکهای مستند شدهای شناسایی کند و احساس نماید که خوانندگان باید از چنین اطلاعات گمراهکنندهای مطلع شوند، "اظهارنظرهای رسمی" منتشر میکند و از راهنمای COPE برای برنامهریزی انتشار چنین اظهارنظرهایی پیروی میکند، همانطور که در دستورالعملهای بازپسگیری COPE ذکر شده است. تمامی این اظهارنظرها شامل استناد به مقاله اصلی و توضیح نگرانیهای سردبیر درباره محتوای آن میشود. توجه میشود که پیوندهای نمایهسازی و چکیدهنویسی مقاله از بین نرفته و قابل دسترس باقی بمانند. در نهایت، در صورت شناسایی خطاها، هم انتشار اصلاحیه و هم بازپسگیری مقاله را توصیه میکند. برای هرگونه پرسش، نگرانی یا مشکل مرتبط با بازپسگیری مقالات، لطفاً با ما از طریق ایمیل psabjournal@gmail.comتماس بگیرید.
منبع:
COPE. (2019). COPE Retraction guidelines — English. https://doi.org/10.24318/cope.2019.1.4 Version 2: November 2019.
https://publicationethics.org/retraction-guidelines
13. دستکاری تصاویر، جعل و ساختگی بودن دادهها
دستکاری تصاویر زمانی رخ میدهد که تصاویر یا دادههای مرتبط با آنها به گونهای تغییر داده شوند که ممکن است نتایج حاصل از آنها را به اشتباه نمایش دهند. مگر در مواردی که دلایل موجهی برای اصلاح تصاویر وجود داشته باشد، از نویسندگان انتظار نمیرود که تصاویر را دستکاری کنند، چرا که این امر ممکن است منجر به جعل، ساختگی بودن یا نمایش نادرست یافتههای دادهها شود.
جعل دادهها به معنای دستکاری عمدی دادههای پژوهشی، روشها، مواد، فرآیندها، یافتهها و نتایج با هدف ایجاد تصویر نادرست است. ساختگی بودن دادهها نیز به ارائه عمدی نادرست دادههای پژوهشی از طریق جعل یافتهها یا گزارش نادرست نتایج اشاره دارد.
مجله در موارد مناسب اجازه دستکاری تصاویر را میدهد، اما تنها با هدف اصلاح تصاویر و نه به میزانی که منجر به جعل یا ساختگی بودن شود. از نویسندگان انتظار میرود که موارد دستکاری شده را اعلام کنند و در صورت درخواست، تصاویر اصلی را ارائه دهند. تمامی سیاستها و رویههای مربوط به مسائل دستکاری تصاویر، جعل دادهها و ساختگی بودن آنها بر اساس راهنمای COPE که از طریق لینک https://publicationethics.org/retraction-guidelines قابل دسترسی است، پیگیری میشوند.
14. تحقیقات متقلبانه و سوءرفتار پژوهشی
تحقیقات متقلبانه نقض استانداردهای اخلاق حرفهای و اخلاق نشر در پژوهشهای علمی محسوب میشود. این اقدام شامل فریب عمدی به منظور کسب منافع شخصی یا آسیب به دیگران از طریق جعل یا ساخت دادههای پژوهشی و گزارش گمراهکننده نتایج است.
سوءرفتار پژوهشی علاوه بر جعل و دستکاری دادهها و یافتههای تحقیقاتی، شامل سرقت علمی، گزارش نادرست نتایج پژوهش و موارد مشابه میشود. انحراف از روشهای پذیرفته شده پژوهشی و عدم رعایت پروتکلهای تعیین شده نیز مصداق سوءرفتار پژوهشی است. این مفهوم همچنین شامل افشای عمدی و غیرمجاز یافتهها، مواد، نوشتهها یا ابزارهای مورد استفاده در پژوهش میشود.
مجله بر اصالت محتوا تأکید دارد. ما برای بررسی هرگونه تخلف احتمالی یا سوءرفتار پژوهشی به راهنمای COPE در مورد «اصول رفتار و بهترین شیوههای ویراستاری مجلات» و «دستورالعملهای انتشار صحیح» مراجعه میکنیم. در صورت تشخیص هرگونه خطای سهوی، محتوای منتشر شده بلافاصله بازپس گرفته میشود.
۱5. نسخهها و اقتباسها
یکی از شواهد پایبندی به راهنمای COPE و اخلاق نشر این است که مجله از انتشار نسخههای متفاوت از محتوای چاپشده در مناطق جغرافیایی، فرهنگی، زبانی و محیطی مختلف خودداری میکند. اگرچه نویسندگان ما از مناطق جغرافیایی، زبانها و فرهنگهای گوناگونی هستند، اما محتوای منتشرشده را برای تطابق با الزامات زبانی یا ایدئولوژیک هیچ منطقهای تغییر نمیدهیم. همچنین، کیفیت، اثربخشی یا دقت محتوای پژوهشی را فدای ملاحظات منطقهای نکرده و اجازه نمیدهیم با «منشور اخلاقی» ما که بر اساس دستورالعملهای COPE در مورد انتشار صحیح تعیین شده است، در تضاد قرار گیرد.
16. شفافیت
شفافیت در پژوهش به معنای صداقت و راستگویی در انتشار پژوهش است. ما از نویسندگان انتظار داریم در ارائه دادههای پژوهشی خود شفاف عمل کنند. شفافیت دادهها به معنای دسترسیپذیری آنها صرفنظر از محل ذخیرهسازی یا نرمافزار تولیدکننده است. علاوه بر این، شفافیت دادهها مستلزم اطمینان از صحت و اعتبار منابع دادهها نیز میباشد. شفافیت در پژوهش به خوانندگان این امکان را میدهد تا با اطمینان از دادهها برای پشتیبانی از تحقیقات تجربی خود استفاده کنند.
مجله به «اصول شفافیت و بهترین شیوههای پژوهشی» تعیینشده توسط COPE پایبند است.
17. دادهها و مدارک پشتیبان
به منظور تضمین اعتماد، صداقت و شفافیت دادهها، مجله از نویسندگان انتظار دارد مدارک پشتیبان دقیقی از جمله پرسشنامههای تکمیلشده، رونوشت مصاحبهها، کدها و سایر مواد پژوهشی را حفظ کنند. در برخی موارد، ممکن است برای تأیید، تکرار یافتههای جدید یا ارائه شواهد در صورت درخواست منطقی، به این دادهها نیاز باشد. در صورت موافقت مراجع ذیصلاح و نهاد تأمینکننده بودجه، ما به نویسندگان توصیه میکنیم دادههای پژوهشی را در یک آرشیو مناسب یا مکان مشخصی برای بهاشتراکگذاری و استفاده دیگران بارگذاری کنند یا یک مستند در مورد دسترسیپذیری دادهها یا منبعی که دادهها در آن یافت میشود، ارائه دهند.
18. یکپارچگی سوابق
مجله کلیه مقالات را همراه با اطلاعات اضافه مربوطه شامل شماره جلد، شماره مجله و صفحات مربوطه ثبت و حفظ مینماید. هدف اصلی ما این است که ابتدا اطمینان حاصل کنیم این اطلاعات اضافه برای همگان در محدوده قوانین قابل دسترسی باشد، بدون آنکه محتوای پژوهشی به منظور تطابق با تنوع جغرافیایی، زبانی یا فرهنگی تغییر یابد. ما متعهد به حفظ اصالت محتوا و رعایت قوانین محلی هستیم.
19. دسترسی عادلانه
مجله به دسترسی رایگان، عادلانه و کمهزینه تمامی محتوای دیجیتال خود برای پژوهشگران در سراسر جهان باور دارد. به این منظور، ما رویدادهایی مانند سمینارها، وبینارها و کنفرانسها را سازماندهی کرده و در برنامههای جهانی دسترسی آزاد مشارکت میکنیم تا دسترسی گستردهتری به محتوای منتشرشده با دسترسی آزاد فراهم شود.
20. حق نشر و مجوزها
در پژوهشهای دانشگاهی، حق نشر (کپیرایت) نوعی مالکیت فکری است که از اثر خلاقانه و اصلی نویسنده محافظت میکند. پس از انتشار آنلاین مقاله، حق نشر به مجله تعلق میگیرد، اما مقالات منتشرشده به صورت رایگان قابل دانلود هستند. مجله به خوانندگان اجازه میدهد بدون محدودیت به پژوهشها دسترسی داشته باشند و همچنین به نویسندگان این امکان را میدهد که به صورت غیرتجاری از آثار خود استفاده کنند. این بدان معناست که نویسنده میتواند مقاله یا چکیده آن را در هر زمان پس از انتشار در وبسایت شخصی خود قرار دهد (شامل اشتراکگذاری در فیسبوک، آکادمیا، گروههای گوگل و لینکدین، و همچنین لینکدهی از طریق توییتر). نویسنده میتواند مقاله را در آرشیو مؤسسه تحقیقاتی خود نیز بارگذاری کند، مشروط بر اینکه منبع اصلی انتشار ذکر شود. با این حال، اگر نویسنده بخواهد مقاله منتشرشده را به عنوان فصلی از کتاب خود یا دیگران تجدیدچاپ کند، باید از صاحب حق نشر(فصلنامه) اجازه بگیرد.
21. ارتباطات بازاریابی
مجله از پلتفرمهای رسانههای اجتماعی و سایر رسانههای الکترونیکی برای انتشار محتوای خود و تعامل با خوانندگان استفاده میکند. ما از روشهای ارتباطی سریع مانند ایمیل، آکادمیا، اینستاگرام و لینکدین برای جذب خوانندگان جدید بهره میبریم. هیئت تحریریه و داوران ما با سیاستها و شیوههای رسانههای اجتماعی آشنا هستند و فعالیتهای تبلیغاتی و بازاریابی خود را با رعایت هنجارها و استانداردهای نهادهای نظارتی مرتبط مانند «راهنمای استانداردهای تبلیغات در انتشارات» (یا نهادهای معادل در دفاتر جهانی ) برنامهریزی میکنند. اینگونه ارتباطات با هدف بازاریابی و معرفی محتوای مجله، به بهای خدشهدار شدن اصالت محتوا تمام نمیشود.
22. تبلیغات
مجله در صورت لزوم از تبلیغات خاص و مناسب استفاده میکند. به عنوان مثال، لوگوهای پایگاههای نمایهسازی مانند DOAJ، ISC، MIAR و سایرین نمایش داده میشوند تا وضعیت نمایهشدن مجله را به خوانندگان اطلاع دهند. اینگونه تبلیغات مستقل از محتوای منتشرشده است و هیچ ارتباطی با مقالات یا موضوعات ویژهنامهها ندارد.
مجله در استفاده از تبلیغات ضروری و محدود، از «راهنمای اخلاق انتشار پژوهش در مورد شیوههای نشر مناسب» پیروی میکند. همچنین، برای قوانین حفاظت از دادهها، بازاریابی انتشارات و رویههای انطباق داخلی، به راهنمای سازمان استانداردهای تبلیغات (ASA) مراجعه میکند که از طریق لینک https://www.asa.org.uk/resource/publications.html قابل دسترسی است.
23. روابط عمومی/رسانه
کمیته روابط عمومی و رسانه متشکل از اعضای هیئت تحریریه و برخی نویسندگان است که مجله را در میان همکاران دانشگاهی و مؤسسات علمی ترویج میدهند. در این راستا، ما از «منشور اخلاقی» نهادهای نظارتی مرتبط از جمله «راهنمای COPE در مورد شیوههای نشر مناسب» پیروی میکنیم. هنگام انتشار بیانیههای مطبوعاتی یا سایر ارتباطات رسانهای در سمینارها و کنفرانسها، استانداردها و هنجارهای مربوطه را به دقت رعایت مینماییم.
در مواردی که فعالیتهای روابط عمومی/رسانهای ما به نویسندگان، سردبیران یا داوران مرتبط باشد، آنان را از جزئیات فعالیت مطلع ساخته و نامشان را ذکر میکنیم. از سردبیران و داورانی که در فعالیتهای رسانهای یا ترویجی مشارکت دارند، انتظار میرود با "منشور اخلاقی انجمن بینالمللی روابط عمومی(IPRA)" آشنا بوده و آن را رعایت نمایند. این منشور از طریق لینک
https://www.ipra.org/member-services/code-of-conduct/ قابل دسترسی است.
24. سنجهها، کاربرد و گزارشدهی
مجله در گزارشدهی سنجهها، آمار و کاربرد محتوا (مانند استنادات) از استانداردهای صنعت و منشور اخلاقی پیروی میکند. ما اطمینان حاصل میکنیم که گزارشدهی سنجهها و آمارها صحیح، دقیق و عاری از هرگونه تخلف عمدی بوده و با استانداردهای صنعت و نسخه 5 دستورالعمل اجرایی (COUNTER) در دسترس از طریق لینک https://www.projectcounter.org/code-of-practice-five-sections/abstract سازگار است.
ما سنجههای خود را با اشخاص ثالث، از جمله سرویسهای تجاری که به کاربران و خوانندگان معیارهایی مانند ضریب تأثیر و سایر سنجههای مشابه را ارائه میدهند، به اشتراک میگذاریم. از حمایت ارائهشده توسط طرفهای ثالث مانند Crossref و سایر پایگاههای نمایهسازی (از طریق ارائه داده، دسترسی یا هزینه) که به طور فعال در انتشار سنجهها و آمارهای ما نقش داشتهاند، قدردانی میکنیم.