حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

ارائه الگوی تخصیص بودجه قانون استفاده متوازن از امکانات کشور در استان‌های مختلف ایران (رویکرد تصمیم‌گیری چند معیاره)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار علوم اقتصادی، دانشگاه اهل بیت (ع)، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد علوم اقتصادی، دانشگاه بین‌المللی اهل بیت (ع)، تهران، ایران
3 افغانستان
چکیده
توزیع اعتبارات بین مناطق مختلف در کشور جهت ایجاد تعادل و توازن منطقه‌ای در ادبیات اقتصادی و در بین سیاست‌گذاران اقتصادی از اهمیت بالایی برخوردار است. ارائه الگویی که بتوان اعتبارات قانون استفاده متوازن از امکانات کشور را بین مناطق توزیع کرد که توازن بین مناطق را شکل دهد از اهداف این مقاله است. بنابراین با استفاده از نرم‌افزار اکسپرت چویس وزن و درجه اهمیت امور، بخش و زیر‌بخش‌های قانون بر اساس روش تحلیل سلسله مراتبی از دیدگاه خبرگان محاسبه می‌شود و سپس درجه اهمیت یا وزن تخصیص توزیع بودجه سال (۱۳۹۸) در امور، بخش‌ها و زیر بخش‌ها با نظر 9 نفر از خبرگان مقایسه شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که امور ‌اقتصادی با درجه اهمیت (۰٫۴۳۸) نسبت به سایر امورات دیگر دارای بیشترین وزن و از اهمیت بالاتری برخوردار بوده و از نگاه تخصیص اعتبارات در رتبه اول قرار می‌گیرد و امور زیر‌بنایی دارای وزن (۰٫۳۹۶)، در رتبه دوم قرارگرفته و هم‌چنان امور ‌اجتماعی و فرهنگی دارای وزن (۰٫۱۶۶) در رتبه آخر قرارگرفته است. همچنین با استفاده از داده‌های بودجه تخصیص‌یافته شده در استان‌ها در سال (۱۳۹۸)، امور زیربنایی دارای وزن (۰٫۶۷) با مقدار (۰٫۲۷-) تفاوت، با امور زیربنایی به‌دست‌آمده از نظر خبرگان و امور اقتصادی دارای وزن (۰٫۰۱۳) با تفاوت (۰٫۴۲) و همچنان امور اجتماعی و فرهنگی با مقدار وزن (۰٫۳۲۱) و به میزان (۰٫۱۶-) تفاوت با واقعیت به‌دست‌آمده است. با توجه به نتایج فوق اگر دولت تخصیص اعتبارات را مبتنی بر این پژوهش انجام دهد می‌تواند انتظار داشته باشد که روند توازن منطقه‌ای شتاب بیشتری بگیرد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ایزدخواستی، حجت. (۱۳۹۸). تحلیل الگوی تخصیص اعتبارات سرمایه‌ای استانی در ایران: رویکرد کارایی محور و برابری محور. فصلنامه مطالعات و سیاست‌های اقتصادی، ۱۱، ۱۳۱-۱۵۴.
 ایزدخواستی، حجت. (۱۳۹۷). بررسی نابرابری در تخصیص اعتبارات بودجه استانی و تأثیر آن بر نابرابری درآمدهای منطقه‌ای در ایران. فصلنامه اقتصادی، 75، 39-70.
 جمشیدی و همکاران. (۱۳۹۶). درجه تأثیرگذاری سهم بخش کشاورزی بر توزیع بودجه عمران استانی: کاربرد رگرسیون فضایی. نشریه اقتصاد و توسعه کشاورزی، 31(2)، 148-136.
 دادخواه، ویدا؛ صمدی، علی حسین؛ منتخب، افشین؛ هادیان، ابراهیم. (۱۳۹۸). بودجه آنتروپی در اقتصاد ایران: کاربرد از اقتصاد فیزیک. پژوهشنامه اقتصاد کلان دانشگاه مازندران، 15(29).
 رجبی، احمد. (۱۳۹۱). برنامه‌ریزی آرمانی، رویکردی اثربخش در بودجه‌ریزی و تخصیص بهینه منابع مالی. فصلنامه حسابداری سلامت، 1(2)، 1-16.
 رمضان‌­زاده، سعید؛ شوقی، محمود؛ صالحی، حسن. (۱۳۹۸). مدل تخصیص بهینه بودجه نگهداشت آماد و پشتیبانی ناجا. مجله توسعه مدیریت منابع انسانی و پشتیبانی، 53، 41-59.
 سیدرضائی، میریعقوب؛ پورعزت، علی‌اصغر؛ سعد آبادی، علی‌اصغر. (۱۳۹۶). ملاحظات نظام بودجه‌بندی در راستای تحقق عدالت منطقه‌ای. چشم‌انداز مدیریت دولتی، 29، 71-93.
 قاسمی، محمدرضا؛ اربابیان، شیرین؛ معینی، شهرام؛ سلیمی، بهاره. (1394). نحوه توزیع بودجه تملک دارایی‌های سرمایه‌ای در بین استان‌های ایران (۱۳۹۰-۱۳۷۹). فصلنامه برنامه‌ریزی و بودجه، ۲۰(۱)، ۶۶-۳۷.
 فضلی، هادی؛ عرب مازار، عباس. (۱۳۹۵). تخصیص بهینه استانی بودجه: رویکرد مدل برنامه‌ریزی آرمانی. فصلنامه نظریه‌های کاربردی اقتصاد، 3(3)، 133-152.
 فهیمی فرد و همکاران. (۱۳۹۵). مدل‌سازی توزیع بهینه بودجه بخش کشاورزی در استان خراسان رضوی. نظریه اقتصاد و توسعه کشاورزی، 30(2)، 106-97.
 محسن‌­پور، رباب؛ محمدی نژاد، امیر؛ مقدسی، رضا. (۱۳۹۴). اولویت‌بندی و تخصیص بهینه اعتبارات بانک کشاورزی به تفکیک استان‌ها. اقتصاد کشاورزی و توسعه، ۱۰۰.
 محمدزاده، اعظم؛ شهیکی تاش، محمدنبی؛ اکبری، فریده. (۱۳۹۶). تحلیل اقتصاد سیاسی از الگوی فضایی تخصیص هزینه‌هایی جاری و تملک دارایی‌هایی سرمایه‌ای در استان ایران. فصلنامه مجلس و راهبرد، ۲۴(89).
 منظری حصار، محقر. (۱۳۸۴). بکارگیری الگویی برای تخصیص اعتبارات محرومیت‌زدایی. برنامه‌و بودجه، 91، 69.
 وفائی بکیانی، حبیب­‌اله؛ مشهدی احمدی، محمود؛ مهرآرا، محسن. (۱۳۹۸). بررسی رابطه بودجه و رشد اقتصادی استان‌های کشور با لحاظ توزیع اعتبارات بین استانی. فصلنامه مدل‌سازی اقتصادسنجی، 4(2)، 9-32.
 یوسفی و همکاران. (۱۳۹۴). طراحی مدل حکمرانی خوب بر اساس‌نامه مالک اشتر و مقایسه آن با اصول حکمرانی خوب بانک جهانی. فصلنامه اقتصاد اسلامی، 15(57).
Cos tels, A., & Sole- olle, A. (2005). The Regional Allocation of InfrastructureInvestment; The Role of Equity Efficiency and Political factors. Journal of European Economic, 1205 - Review. 49, 116.
 Dudzeviciute, G., Simelyte, A., & Liucvaitiene, A. (2018). Government expenditure and economic growth in the European Union countries, International Journal of Social Economics, 45(2), 372-386.
 Dix it, A., & Londergan, J. (1998). Ideology, tactics and efficiency in red distributivepolotics. 529 - The Quarterly Journal of Economics , 113(2), 497.
 Lessmann, C., & Kasler, A. (2009). Fiscal Decentralization and Regional Disparity in OECD Countries: Evidence from Cross section and Panel Data, Environment and Planning A, 51, 2455-2473.
 Les smann, C., & Kasler, A. (2009). Interregional Redistribution and Regional Disparities How Equalization does (not) Work. Annual Conference of the German Economic Association. Retrieved from:http://econspaper.repec.org.
 Val entino, L., Rizzo, L., & Testa, C. (2006). Allocation the US; the Federal Budget to the States the Impact of the President. London School of Economics and Political Science 459 - University. 68, 447.
 Ya mano, N., & Ohkawara, T. (2000). The Regional Allocation of Public Investment; 205 - Efficiency or Equity? Journal of Regional Scinence.40(2), 229.

  • تاریخ دریافت 18 خرداد 1401
  • تاریخ بازنگری 29 تیر 1401
  • تاریخ پذیرش 25 مرداد 1401