هوش مصنوعی (AI) از ترکیب دو واژه «هوش» و «مصنوعی» تشکیل شده است. واژه «هوش» مختص موجودات زنده، بهخصوص انسان است و واژه «مصنوعی» نیز به معنی «غیرطبیعی» میباشد. بنابراین شامل فناوریهای مختلف است که ماشینها را قادر میسازند تا مشابه انسان حس، درک و عمل کنند، آموزش ببینند و بیاموزند.
این امر در ایران نیز بسیار مورد توجه قرار گرفته است. چنان که رهبر معظم انقلاب اسلامی در تاریخ 26/08/1400 در دیدار با نخبگان و استعدادهای برتر علمی در خصوص هوش مصنوعی فرمودهاند: "من پیشنهاد میکنم یکی از مسائلی کـه مـورد تکیه و توجه و تعمیق واقـع میشود، مسئله هوش مصنوعی باشد که در اداره آینده دنیا نقش خواهد داشت. حالا یا در معاونت علمی رئیس جمهور یا در دانشگاه باید کاری کنیم که ما در دنیا حداقل در ۱۰ کشور اول در مورد هوش مصنوعی قرار بگیریم که امروز نیستیم.
در قانون برنامه هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران (1407-1403) مصوب 4/4/1403 نیز به این مهم اشاره گردیده است:
بند (ج) ماده 65- دولت مکلف است در راستای حمایت از توسعه زیستبوم تحولآفرین هوش مصنوعی قابل اعتماد و پایدار و به منظور تعیین چهارچوبها و ساز و کار تعامل تمامی ذینفعان، فراهم نمودن دانش و زیر ساختهای دانش فنی، اجتماعی، اخلاقی و حقوقی، ترویج و افزایش آگاهی در مورد کارکردهای هوش مصنوعی در زمینههای مختلف و خطرات بالقوه آن حداکثر ظرف شش ماه از لازم الاجرا شدن این قانون نسبت به اجرای "برنامه ملی توسعه هوش مصنوعی" با رعایت سیاستهای کلی نظام، مصوبات شورای عالی انقلاب فرهنگی و سند راهبردی جمهوری اسلامی ایران در فضای مجازی اقدام قانونی به عمل آورد.
بند (ت) ماده 99– دولت (معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری) مکلف است با همکاری دستگاه های اجرایی ذی ربط و سازمان (برنامه و بودجه کشور) و با هدف تأمین زیرساخت یکپارچه مورد نیاز در جهت بهبود زیستبوم فناوری در حوزههای پیشران و اقتدارآفرین، جذب و توانمندسازی نخبگان و تسهیل دسترسی به زیرساختها با مشارکت بخش خصوصی و استفاده از ظرفیتهای قانون جهت تولید دانش بنیان، در حوزههای زیر در سقف بودجه مصوب، اقدامات لازم را انجام دهد:
۱. هوش مصنوعی
۲. بار الکتریکی (کوانتوم)
۳. زیست مهندسی
۴. مواد و ساخت پیشرفته
۵. ریزفناوری و ریزالکترونیک
6. فناوریهای عصبی، مغز و علوم شناختی
آییننامه اجرایی این بند توسط معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش بنیان ریاست جمهوری با همکاری سازمان تهیه میشود و به تصویب هیأت وزیران میرسد.
همچنین در ماده واحده "تشکیل شورای ملی راهبری و تأسیس سازمان ملی هوش مصنوعی" که در جلسه ۹۰۱ مورخ 29/03/1403 شورای عالی انقلاب فرهنگی به تصویب رسیده است، ضمن تأیید کلیات سند ملی هوش مصنوعی و واگذاری تصویب مفاد آن به شورای معین شورای عالی انقلاب فرهنگی، ترکیب "شورای ملی راهبری هوش مصنوعی" که شامل رئیس جمهور به عنوان رئیس شورا و سایر معاونین و وزیران میباشد، تعیین گردید و مقرر شد "سازمان ملی هوش مصنوعی" به صورت یک سازمان مستقل زیر نظر رئیس جمهور تأسیس شود.