حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

شناسایی و اولویت‌بندی چالش‌های استقرار سیستم بهایابی بر مبنای فعالیت در شرکت‌های دولتی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد حسابداری بخش عمومی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانشیار حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 استادیار حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
چکیده
یکی از الزامات استقرار بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد در شرکت‌های دولتی، دسترسی به اطلاعات دقیق بهای تمام‌شده کالاها و خدمات است که سیستم بهایابی بر مبنای فعالیت می‌تواند در تأمین این اطلاعات نقش مؤثری داشته باشد. با این ‌حال، استقرار این سیستم مستلزم فراهم ‌بودن پیش‌شرط‌هایی است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و اولویت‌بندی چالش‌های پیاده‌سازی سیستم بهایابی بر مبنای فعالیت در شرکت‌های دولتی است. به‌منظور دستیابی به این هدف، با استفاده از روش پژوهش توصیفی- پیمایشی با رویکرد کمی، ادبیات نظری و پیشینه پژوهش با استفاده از تحلیل محتوا بررسی و موانع مرتبط استخراج و در هفت دسته طبقه‌بندی شدند. سپس، با استفاده از نظر خبرگان، پرسشنامه پژوهشگرساخته تدوین و روایی محتوایی آن بررسی و پایایی آن با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ تأیید شد. پرسشنامه نهایی برای 150 نفر از مدیران مالی و حسابرسان دیوان محاسبات کشور و سازمان حسابرسی شاغل در شرکت‌های دولتی منتخب در 15 استان کشور توزیع شد که از این تعداد، ۱۱۸ نفر پرسشنامه را تکمیل و ارسال کردند. به‌منظور بررسی اهمیت موانع شناسایی‌شده، از آزمون t تک‌نمونه‌ای با مقدار مبنای 3 استفاده شد و سپس موانع تأییدشده با استفاده از روش آنتروپی شانون وزن‌دهی و رتبه‌بندی شدند. نتایج پژوهش نشان داد 23 مانع مؤثر بر استقرار سیستم بهایابی بر مبنای فعالیت شناسایی شده است که در هفت دسته مفهومی شامل ویژگی‌های محیطی شرکت، نیروی انسانی، عوامل مدیریتی، عوامل سازمانی، سیستم حسابداری و گزارشگری مالی، پیچیدگی‌های فنی و تکالیف قانونی طبقه‌بندی شدند. نتایج وزن‌دهی نشان داد موانع مرتبط با عوامل مدیریتی، نیروی انسانی و سازمانی در رتبه‌های بالاتر قرار دارند. نوآوری پژوهش در ارائه طبقه‌بندی جامعی از موانع استقرار بهایابی بر مبنای فعالیت متناسب با ویژگی‌های محیطی، مدیریتی، سازمانی و قانونی شرکت‌های دولتی ایران است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 15 مهر 1405

  • تاریخ دریافت 16 تیر 1405
  • تاریخ بازنگری 15 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 30 شهریور 1405