آینده حسابداری بخش عمومی ایران در تلاقی هوش مصنوعی، ارزش عمومی و تاب‌آوری مالی

اسکو, وحید

آینده حسابداری بخش عمومی ایران در تلاقی هوش مصنوعی، ارزش عمومی و تاب‌آوری مالی

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

وحید اسکو

گروه علوم اداری و اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه گنبدکاووس، گنبدکاووس، ایران

چکیده

حسابداری بخش عمومی در ایران در آستانه تحولاتی بنیادین قرار دارد که مسیر آینده آن را دگرگون خواهد ساخت. پژوهش حاضر با هدف بررسی سه نیروی محرک اصلی این تحول یعنی هوش مصنوعی، ارزش عمومی و تاب‌آوری مالی و تحلیل تلاقی آن‌ها در چشم‌انداز حسابداری بخش عمومی ایران تدوین شده است. این پژوهش از نوع مطالعات مروری مفهومی با رویکرد تحلیلی‑انتقادی است. یافته‌ها نشان می‌دهد هوش مصنوعی با کاربست در کشف تقلب، پیش‌بینی عملکرد مالی و بهبود دقت گزارشگری، در حال تغییر ماهیت فرآیندهای مالی در بخش عمومی است؛ با این حال کمبود چارچوب‌های نظری مستحکم و شواهد تجربی کافی در ادبیات این حوزه به چشم می‌خورد. مفهوم ارزش عمومی به عنوان گذاری پارادایمی از کارایی و کنترل مالی به سوی خلق رفاه، عدالت و سرمایه اجتماعی پاسخی به ناکارآمدی‌های رویکرد مدیریت عمومی نوین است؛ اما در ایران این مفهوم هنوز تعریف عملیاتی روشنی نیافته است. تاب‌آوری مالی نیز به عنوان ظرفیت نظام بودجه‌ریزی در جذب و انطباق با شوک‌های مالی پیش‌بینی‌نشده، در اقتصاد شوک‌پذیر ایران اهمیتی حیاتی دارد، با این حال، غالب پژوهش‌های موجود به مدیریت واکنش‌ها پس از وقوع شوک مالی پرداخته‌اند و کمتر به چگونگی ایجاد ظرفیت‌های پیش‌گیرانه و مقاوم‌سازی نظام بودجه در برابر بحران توجه کرده‌اند. این پژوهش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی، ارزش عمومی و تاب‌آوری مالی سه حوزه‌ای هستند که هم‌پوشی‌های مفهومی و عملیاتی عمیقی با یکدیگر دارند و تلاقی آن‌ها می‌تواند معماری جدیدی برای حسابداری بخش عمومی ایران ترسیم کند. در پایان، چارچوب مفهومی «حسابداری ارزش‌محورِ تاب‌آور و هوشمند» پیشنهاد شده و هفت مسیر پژوهشی آتی شامل طراحی شاخص‌های بومی ارزش عمومی، مدل‌سازی پیاده‌سازی هوش مصنوعی، حسابرسی الگوریتمی و شاخص‌های هشدار سریع مالی معرفی می‌گردد.

کلیدواژه‌ها

هوش مصنوعی

ارزش عمومی

تاب‌آوری مالی

حسابداری بخش عمومی

موضوعات