حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

تبیین الگوی شفافیت گزارشگری مالی بخش عمومی کشور مبتنی بر حسابداری تعهدی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 استادیار، گروه مالی و حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، دانشگاه فنی و حرفه ای، تهران، ایران
چکیده
شفافیت در گزارشگری مالی بخش عمومی کشور از اهمیت بسزایی برخوردار است و می‌تواند تأثیر عمیقی بر بهبود فرایندهای مالی و مدیریتی دولت و افزایش اعتماد عمومی شهروندان داشته باشد. هدف اصلی پژوهش حاضر ارائه الگوی شفافیت گزارشگری مالی در بخش عمومی مبتنی بر حسابداری تعهدی است. روش پژوهش به‌صورت آمیخته (کیفی و کمی) بوده و در سال 1403 صورت گرفته است. در بخش کیفی از طریق روش مصاحبه با 17 نفر از خبرگان به روش نظریه داده بنیاد، ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌های الگوی شفافیت گزارشگری مالی در بخش عمومی استخراج گردید و در بخش کمی جهت اعتبار سنجی شاخص­ها از طریق توزیع پرسشنامه محقق ساخته بین 278 نفر از اعضای هیأت علمی، حسابداران بخش عمومی، مدیران مالی و حسابرسان دیوان محاسبات کشور توزیع گردید. از ضریب آلفای کرونباخ جهت سنجش پایایی سؤال­های پرسش­نامه، آزمون کولموگروف-اسمیرنوف جهت نرمال بودن داده‌ها و آزمون تی جهت اعتبار سنجی شاخص‌ها استفاده گردید. در بخش کیفی طبق نظر خبرگان، الگو شامل 7 بُعد اصلی (بودجه‌ریزی، شفافیت، نظارت و ارزیابی، اهداف، ویژگی کیفی اطلاعات، منابع، گزارشگری) و همچنین 13 مؤلفه و 46 شاخص می‌باشد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

آریاپناه، محمد؛ امری اسرمی، محمد؛ جلالی، فاطمه. (1401). اثر تنوع جنسیتی در کمیته حسابرسی و کارایی کنترل‌های داخلی بر کیفیت گزارشگری مالی و اعتبار تجاری. پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه، 4(1)، 37-60.
پورغفار، جواد؛ محمدزاده سالطه، حیدر؛ زینالی، مهدی؛ مهرانی، ساسان. (1401). الگوی بودجه‌ریزی بر مبنای عملکرد با رویکرد گزارشگری مالی بهنگام در بخش عمومی ایران. حسابداری دولتی، 8(2)، 21-36.https://doi.org/10.30473/gaa.2022.61861.1528
پیفه، احمد؛ شیردلی، فرشته؛ دهقان زاده، حامد. (1400). بررسی ارتباط بین روش‌های بودجه‌ریزی و روش‌های حسابرسی در بخش عمومی (مورد مطالعه استان سیستان و بلوچستان). پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه، 2(2)، 107-135.
حبیب زاده بایگی، سیدجواد؛ امینی، طاهره. (1401). موانع اجرای بودجه‌ریزی عملیاتی در دانشگاه‌های غیرانتفاعی مشهد. پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه، 3(2)، 61-110.
حیدری، امیرمحمد؛ امینی، پیمان؛ نظری پور، محمد؛ اخترشناس، داریوش. (1403). پذیرش‌ و به‌کارگیری استاندارد بین‌المللی گزارشگری مالی شماره 9 و کیفیت گزارشگری بانک‌ها. حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 5(4)، 50-73.
ستوده، رضا؛ حق‌پرست، عباسعلی؛ هیراد، علیرضا. (1403). الگوی حسابداری مدیریت و اقتصاد مقاومتی جهت توسعه پایدار شرکت‌های تولیدی. فصلنامه حسابداری مدیریت راهبردی، 1(1)، 40-64. https://doi.org/10.22034/smajournal.2025.511901.1003
ستوده، رضا؛ خوشرو معینی، عارف. (1403). تبیین الگوی چالش‌های گزارشگری مالی بخش عمومی کشور. حسابداری و شفافیت مالی، 2(2)، 1-26.
ستوده، رضا؛ فغانی، مهدی؛ پیفه، احمد. (1399). بررسی توانایی فرایندهای داخلی دیوان محاسبات کشور جهت مسئولیت پاسخگویی به استفاده‌کنندگان. حسابداری دولتی، 7(1)، 193-208. https://doi.org/10.30473/gaa.2020.47065.1284
صفرزاده، محمدحسین؛ غلامی فتیده، اشکان؛ هوشمند کاشانی، سید عباس. (1404). بررسی پیامدهای منفی حسابداری تعهدی در بخش عمومی: مرور روندهای پژوهشی. حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 6(1)، 142-170.https://doi.org/10.22034/psab.2025.217336
عابدینی چایجان، حسین؛ سلگی، محمد. (1402). بررسی اثربخشی نظارت‌ تخصصی بودجه در نظام کنترل و نظارت از دیدگاه مدیران (مدیران کل). پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه، 4(4)، 117-146.
محمدی، علی؛ محمدزاده سالطه، حیدر؛ دیانتی دیلمی، زهرا؛ اقدم مزرعه، یعقوب. (1399). ارائه الگوی پیشنهادی کیفیّت گزارشگری مالی بخش عمومی در ایران. حسابداری دولتی، 6(2)، 165-174. https://doi.org/10.30473/gaa.2020.51580.1354
مهدوی، احمد؛ ذبیحی، علی؛ پورآقاجان، عباسعلی. (1402). ارزیابی زمینه‌های چالش برانگیز پیاده‌سازی حسابداری تعهدی در بخش عمومی. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 20(79)، 245-282. https://doi.org/10.22054/qjma.2023.75600.2491
Belfo, F., & Trigo, A. (2013). Accounting Information Systems: Tradition and Future Directions. Procedia Technology, 9(3), 536-546.
Chan, J. L. (2006). IPSAS and government accounting reform in developing countries. Accounting reform in the public sector: mimicry, fad or necessity, 31-42.
Cuadrado-Ballesteros, B., & Bisogno, M. (2021). Public sector accounting reforms and the quality of governance. Public Money & Management, 41(2), 107-117. https://doi.org/10.1080/09540962.2020.1724665
Downes, R., Moretti, D. & Nicol, S. (2017). Budgeting and Performance in the European Union: A Review by the OECD in the Context of EU Budget Focused on Result. OECD Journal on Budgeting, 17(1), 9-68A.
Ehalaiye, D., Botica Redmayne, N., & Laswad, F. (2021). Does accounting information contribute to a better understanding of public assets management? The case of local government infrastructural assets. Public Money & Management, 41(2), 88-98. https://doi.org/10.1080/09540962.2020.1719669
Jovanović, T., & Vašiček, V. (2021). The role and application of accounting and budgeting information in government financial management process—a qualitative study in Slovenia. Public Money & Management, 41(2), 99-106. https://doi.org/10.1080/09540962.2020.1724405
Kamaruzaman, A. J., Mazlifa, M. D., & Maisarah, A. R. (2009). The association between firm characteristics and financial statements transparency: The case of Egypt. International Journal of Accounting, 18(2), 211-223.
Mcnab, R.M., & Melese, F. (2003). Implementing the GPRA: Examining the Prospects for Performance Budgeting in the Federal Government. Public Budgeting & Finance, 23(2), 1-35.
Melkers, J. E., & Willoughby, K.G. (2001). Budgeters Views of State Performance Budgeting Systems: Distinctions Across Branches. Public Administration Review,  61(1), 54-64
Nicolo, G., Zanellato, G., Manes-Rossi, F., & Tiron-Tudor, A. (2021). Corporate reporting metamorphosis: empirical findings from state-owned enterprises. Public Money & Management, 41(2), 138-147.  https://doi.org/10.1080/09540962.2020.1719633
Roje, G., & Botica Redmayne, N. (2021). On the management and financial reporting for state assets—a comparative analysis between Croatia and New Zealand. Public Money & Management, 41(2), 118-126. https://doi.org/10.1080/09540962.2020.1723261
Wason, V., Goel, P., &  Gupta, S. K. (2024). Quality Of Financial Reporting Of Central Public Sector Enterprises In India: A Case Study Of India Infrastructure Finance Company Limited. Educational Administration: Theory and Practice, 30(4), 6710–6719. https://doi.org/10.53555/kuey.v30i4.2466

  • تاریخ دریافت 15 فروردین 1404
  • تاریخ بازنگری 10 اردیبهشت 1404
  • تاریخ پذیرش 10 خرداد 1404