حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

الگوی پاسخگویی مالی مدیران مالی بخش عمومی کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مالی و حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران
2 استادیار، گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران
3 استادیار، گروه حسابداری، واحد خاش، دانشگاه آزاد اسلامی، خاش، ایران
چکیده
پاسخگویی مالی، به عنوان سنگ بنای مدیریت مالی کارآمد در بخش عمومی، نه تنها ابزاری برای سنجش میزان دستیابی به اهداف و مصرف بهینه منابع است، بلکه بستری برای جلب اعتماد عمومی، ارتقای مشروعیت حاکمیت و تقویت بنیان‌های توسعه پایدار فراهم می‌آورد. هدف از انجام پژوهش حاضر، تبیین الگوی پاسخگویی مالی مدیران مالی بخش عمومی کشور می باشد. پژوهش حاضر ازلحاظ روش اکتشافی و از حیث گردآوری داده‌ها بر اساس روش تحلیل محتوا و مصاحبه انجام‌شده است. جامعه آماری 12 نفر از حسابدارن و مدیران مالی بخش عمومی و اعضای هیات علمی بوده و دوره زمانی پژوهش سال 1403 می باشد. طبق روش تحلیل محتوا 25 شاخص در ارتباط با الگوی پاسخگویی مالی مدیران شناسایی گردید که از طریق مصاحبه با خبرگان و اشباع نظری 4 بُعد، 10 مولفه و 31 شاخص در ارتباط با الگوی پاسخگویی مالی مدیران مالی بخش عمومی کشور شناسایی گردید. 1) بُعد شفافیت و کنترل بودجه‌ای با مولفه های شفافیت بودجه و کنترل بودجه، 2) بُعد نظارت و پایش مالی با مولفه های پایش منابع و نظارت بر بودجه، 3) بُعد عملکرد و فرهنگ سازمانی با مولفه های مدیریت عملکرد، فرهنگ سازمانی و استفاده از فناوری و 4) بُعد انطباق و مدیریت ریسک با مولفه های رعایت قوانین و مقررات، مدیریت ریسک و پیشگیری از فساد می باشد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


باباجانی، جعفر. (1389). مبانی نظری حسابداری و گزارشگری مالی شهرداری‌ها. مرکز مطالعات و برنامه‌ریزی شهر تهران.
ترابی، علی اصغر. (1403). شفافیت در بودجه و پایداری مالی. حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 5(4)، 111-138.
حاجی حسینی، داود؛ حسنی، محمد؛ پور زمانی، زهرا؛ متین فرد، مهران. (1403). بررسی عوامل مؤثر بر نظارت مالی بر بودجه بخش عمومی کشور: رویکرد معادلات ساختاری. حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 6(1)، 52-85.
حجازی، رضوان؛ نیکخواه، میلاد. (1399). تبیین ابعاد پاسخگویی دولتی مؤثر بر عملکرد. حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 1(2)، 37-49.
خیرالهی، فرشید؛ قربانی، اعظم. (1402). نقش مسئولیت پاسخگویی در تعیین رابطه بین کیفیت گزارشگری مالی و عملکرد سازمان‎های عمومی. چشم‌انداز حسابداری و مدیریت، 6(81)، 129-145.
داودی، کیومرث؛ ایزدی، حسین؛ خردیار، سینا. (1398). شناسایی و اولویت‌بندی عوامل مؤثر بر بهبود پاسخگویی مدیران در نظام حسابداری بخش عمومی با رویکرد تئوری زمینه بنیان. دانش حسابرسی، 19(77)، 141-165.
ستوده، رضا؛ فغانی، مهدی؛ پیفه، احمد. (1399). بررسی توانایی دیوان محاسبات کشور از دیدگاه پاسخگویی مالی به استفاده‌کنندگان. دانش حسابرسی، 20(80)، 59-84.
شفیع پور، سید مجتبی؛ رجبلو، قنبرعلی؛ مهرانی، کاوه. (1400). برساخت پاسخ‌گویی مالی در گفتمان‌های دولت و مجلس شورای اسلامی. پژوهش‌نامه انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی، 21(3)، 193-211.
شهرکی پور، حسن؛ بنی سی، پری ناز. (1385). نقش سازمان بازرسی کل کشور در نظارت کارآمد. فصلنامه علمی-تخصصی نظارت ارزیابی بررسی (ناب)، 2، 70-71.      
عزیززاده، فرامرز. (1400). تبین موانع و راهکارهای افزایش شفافیت مالی و تحقق مسئولیت پاسخگویی نظام مالی حسابداری از طریق اجرای بودجه‌ریزی عملیاتی در ایران. کنفرانس ملی پژوهش‌های سازمان و مدیریت.
فتحه، محمدحسین؛ کرمی، روح‌الله. (1402). تأثیر رهبری و ظرفیت حسابداری بر پاسخگویی از طریق کیفیت گزارشگری مالی. حسابداری و منافع اجتماعی، 13(3)، 63-92.
فرج وند، اسفندیار. (1384). فراگرد تنظیم تا کنترل بودجه. تبریز: انتشارات فروزش.
محمدی، یونس؛ عباسی، یونس؛ کرمی، محمدرضا. (1392). نظارت مالی نوین و ارتقای پاسخگویی دولت. دومین کنفرانس ملی حسابداری، مدیریت مالی و سرمایه‌گذاری، گرگان.
ملاحسینی، سلیمان؛ رجب دری، حسین. (1403). تأثیر پاسخگویی مالی و فرهنگ نتیجه‌گرا بر عملکرد سازمانی (مورد مطالعه: مدیران مالی بخش عمومی). پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه، 5(2)، 155-177.
نخبه فلاح، افشین؛ کردستانی، غلامرضا؛ رحیمیان، نظام الدین. (1400). نقش حسابرسی عملکرد در بهبود پاسخگویی عمومی؛ تأکید بر محتوای گزارش. دانش حسابرسی، 21(84)، 80-118.
نوری دوآبی، پیام؛ صدری نیا، محمد. (1397). نقش گزارشگری و نظارت مالی در پیشبرد اهداف اقتصاد مقاومتی. حسابداری و منافع اجتماعی، 8(2)، 139-162.
Adeyemi, F.K., & Olarewaju, O.M. (2019). Internal Control System and Financial Accountability: An Investigation of Nigerian South-Western Public Sector. ACTA Universitatis Danubius: Oeconomica, 15(1), 134-150.
Alade, M.E., Owabumoye, M.O., & Olowookere, J.K. (2020). Budgetary control mechanism and financial accountability in Ondo State Public Sector. Accounting and Taxation Review, 4(2), 134-147.
Aleksovska. M., Schillemans, T., & Grimmelikhuijsen, S. (2021). Management of Multiple Accountabilities through Setting Priorities: Evidence from a Cross-National Conjoint Experiment. Public Administration Review, 82(1), 132-146.
Avery, B.P., & Obah, O.D. (2018). The Impact of Financial Control on Accountability inthe Public Sector in Nigeria. IOSR Journal of Economics and Finance (IOSR-JEF), 9(6), 36-57.
Bovens, M. (2006). Analysing and Assessing Public Accountability: A Conceptual Framework. European Governance Papers, No. C-06-01.
Bovens, M.A.P. (2007). Analysing and Assessing Accountability: A Conceptual Framework. European Law Journal, 13(4), 447–468.
Creswell, J. W., & Clark, V. L. P. (2017). Designing and conducting mixed methods research. Sage publications.
Demirel, D. (2014). Accountability and the Changing Function of the Control. Journal of Administrative Sciences, 12(24), 75-100.
Dewi, N.F., Ferdous Azam, S.M., & Yusoff, S.Kh. (2019). Factors influencing the information quality of local government financial statement and financial accountability. Management Science Letters, 9(9), 1373–1384.
Glaser, B. G., & Strauss, A. L. (1967). The discovery of grounded theory: Strategies for qualitative research. Aldine.
Morgan, N. A., Jayachandran, S., Hulland, J., Kumar, B., Katsikeas, C., & Somosi, A. (2022). Marketing Performance Assessment and Accountability: Process and Outcomes. International Journal of Research in Marketing, 39(2), 462-481.
Mulgan, R. (2000). Accountability: An Ever-Expanding Concept?. Public Administration, 78(3), 555–573.
Reginato, E. (2008). Local Government Accountability in European Continental and Anglo Saxon Countries: an International Comparison. In S. Jorge (Ed.), Implementing Reforms in Public Sector Accounting, Coimbra: Imprensa da Universidade de Coimbra, 19-51.
Strauss, A., & Corbin, J. (1998). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for Developing Grounded Theory. Thousand Oaks: Sage Publications.

  • تاریخ دریافت 18 بهمن 1403
  • تاریخ بازنگری 18 اسفند 1403
  • تاریخ پذیرش 30 فروردین 1404