حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

پذیرش‌ و به‌کارگیری استاندارد بین‌المللی گزارشگری مالی شماره 9 و کیفیت گزارشگری بانک‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 گروه حسابداری، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم، ایران
3 گروه حسابداری، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران
چکیده
این پژوهش تأثیر پذیرش و به‌کارگیری استاندارد بین‌المللی گزارشگری مالی شماره 9 بر کیفیت گزارشگری بانک‌ها را بررسی می‌نماید. روش پژوهش توصیفی-تحلیلی از نوع پیمایشی است که به‌منظور گردآوری و جمع‌آوری داده‌ها از ابزار پرسشنامه استفاده‌شده است. پرسشنامه پژوهش از نوع محقق ساخته است. جامعه آماری شامل مدیران ارشد، اعضای هیئت‌مدیره، هیئت عامل وکارشناسان ارشد بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری، حسابرسان و اساتید دانشگاه هستند. یافته‌های پژوهش حاکی از آن است که پذیرش و به‌کارگیری استاندارد بین‌المللی گزارشگری مالی شماره 9، عدم تقارن اطلاعـاتی بـین بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری مختلـف را از طریـق تأکید بر حسابداری ارزش منصفانه، کاهش می‌دهد. شناسایی و ارائه اطلاعات به‌موقع در خصوص زیان اعتباری مورد انتظار در بانک‌ها از دیگر یافته‌های پژوهش است. علاوه بر آن، ارتقای مسئولیت پاسخگویی بانک‌ها، جلوگیری از فساد در امر تسهیلات، افزایش خصوصیات کیفی اطلاعات حسابداری در بانک‌ها و شناسایی و شفاف‌سازی طبقات مطالبات غیر جاری در بانک‌ها نیز از یافته‌های پژوهش حاضر می‌باشد. افزایش شفافیت و شناسایی به‌موقع زیـان اعتباری مورد انتظار نیز از مهم‌ترین مزایای به‌کارگیری استاندارد بین‌المللی گزارشگری مالی شماره 9 می‌باشد. نتایج پژوهش نشان داد که پذیرش و به‌کارگیری استاندارد بین‌المللی گزارشگری مالی شماره 9، کیفیت شناسایی و اندازه‌گیری معاملات، کیفیت شناسایی و اندازه‌گیری دارایی و بدهی‌ها، کیفیت ارائه و افشای اجزای صورت‌های مالی و خصوصیات کیفی اطلاعات حسابداری را در بانک‌ها افزایش می‌دهد.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابوالفتحی، زهرا؛ سلیمی، پیام؛ حقیقت، حمید. (1403). بررسی تأثیر بهبود کیفیت اطلاعات حسابداری  مالی از طریق تقویت استقلال مالی در سازمان‌های عمومی (مورد مطالعه: شهرداری‌های استان تهران). حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 5(1)، 24-1.
ابویسانی. براتعلی. (1383). بررسی راه‌های افزایش سودآوری در نظام بانکی مورد مطالعه: بانک ملت. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، مؤسسه عالی آموزش بانکداری.
باقری، حسن. (1385). تحلیل عوامل مؤثر بر سودآوری بانک‌های تجاری (مطالعه موردی: بانک   رفاه). تحقیقات مالی، 8(21)، 3-26.
بیرامی، راضیه. (1396). تأثیر پیاده‌سازی استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی بر کیفیت گزارشگری مالی. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی دانشگاه الزهرا.
توکل‌نیا، ‌اسماعیل؛ اسدی، ‌زینب. (۱۳۹۳). استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی تجربه‌های بین‌المللی.
      بورس، 111، 83-84.
جمشیدی، سعید. (1395). حسابداری بانکی تهیه‌ی صورت‌های مالی. تهران: پژوهشکده پولی و بانکی.
دلدار، مصطفی؛ مهرانی، کاوه؛ کرمی، غلامرضا؛ تقی نتایج، غلامحسن. (1401). شناسایی چالش‌ها و راه‌کارهای پیاده‌سازی مدل زیان اعتباری مورد انتظار مطالبات بانک‌ها بر اساس .IFRS 9 دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 11(42)، 1-20.
رحمانی، علی؛ ولی زاده لاریجانی، اعظم؛ میرزایی بیرامی، راحله. (1399). استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی  (IFRS) و کیفیت گزارشگری مالی. پژوهش‌های حسابداری مالی، 12(4)، 78-59.
رستمی، مریم؛ کردلویی، حمیدرضا؛ تقی نتایج ملکشاه، غلامحسن؛ حنیفی، فرهاد. (1401). سودمندی زیان اعتباری مورد انتظار تسهیلات مالی در پیش‌بینی سودآوری آتی بانک‌ها. مهندسی مالی و مدیریت اوراق بهادار، 13(50)، 49-72.
رضائی، علی؛ پورزمانی، زهرا. (1399). بررسی استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی (IFRS) با تأکید بر پیاده‌سازی مدل زیان اعتباری مورد انتظار (ECL) در بانک‌های ایران. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 9(34)، 1-16.
ستایش، محمدحسین؛ مهتری، زینب. (1397). چارچوبی برای کلیات مبانی نظری گزارشگری یکپارچه در ایران. پژوهش‌های حسابداری مالی، 10(2)، 85-136.
سعدی، جهانگیر؛ جعفری لاریجانی، علی؛ نسل موسوی، سید حسین. (1403). تأثیر پذیرش استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی(IFRS) بر شفافیت مالی، ارزش‌های تأییدکنندگی و پیش‌بینی‌کنندگی. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 13(49)، 139-156.
شاکری، عبدالرضا؛ خسروی‌پور، نگار؛ جعفری، محبوبه. (1399). ساختار ترازنامه‌ای بانک‌ها و ریسک سیستمی نظام بانکی. مجله دانش حسابداری مالی، 11(3)، 195-225.
صداقت گالشکلامی، ایمان. (1398). استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی: (IFRS) مزایا، چالش‌ها و راهکارهای اجرائی پیاده‌سازی آن در ایران. فصلنامه علمی تخصصی رویکردهای پژوهشی نوین در مدیریت و حسابداری، 3(12)، 165-185.
 فیض‌اله، ثمینه؛ حقیقت، حمید. (1400). موانع اجرای استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی در صنعت بانکداری ایران. پژوهش‌های کاربردی در گزارشگری مالی، 10(1)، 271-302.
 کمیته تدوین استانداردهای حسابداری. (1388). مبانی نظری حسابداری و گزارشگی مالی در ایران. تهران: سازمان حسابرسی.
 کمیته نظارت بر بانکداری بانک تسویه بین‌المللی. (1384). "بهترین رویه‌های افشای ریسک‌های اعتباری". ترجمه: خالتی، فرهاد. اداره معاملات و مقررات بانکی.
 ماه آورپور، راضیه؛ مشایخ، شهناز؛ رحمانی، علی. (1400). شناسایی چالش‌های پیاده‌سازی استانداردهای بین‌المللی حسابداری ابزارهای مشتقه: با تأکید بر الزامات افشا. فصلنامه بورس اوراق بهادار، 14(55)، 186-160.
 مصدر، مینا؛ بولو، قاسم. (1400). پیامدهای اجرای استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی در صنعت بانکداری ایران. پژوهش‌های کاربردی در گزارشگری مالی، 10(2)، 61-90.
 مهام، کیهان؛ حیدرپور، فرزانه؛ آقایی قهی، علیرضا. (1391). بررسی مزایا و معایب پذیرش استانداردهای بین‌المللی گزارشگری مالی به عنوان استانداردهای حسابداری ایران. پژوهش‌های تجربی حسابداری، 1(3)، 105-87.
 مهربان پور، محمد رضا؛ نادری نورعینی، محمد مهدی؛ اینالو، عفت؛ اشعری، الهام. (1396). عوامل مؤثر بر سودآوری بانک‌ها. مطالعات تجربی حسابداری مالی، 14(59)، 119-140.
ندائی تولون، فرشید. (1403). بررسی رابطه بین کارایی سرمایه‌گذاری در نیروی کار و کیفیت گزارشگری مالی در بانک. حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 5(2)، 76-93.
Abdullahi, A., & Abubakar, M. Y. (2017). Adoption of International Financial Reporting Standards (IFRS) and measurement of reporting quality: A review of methodologies. International Business and Accounting Research Journal, 1(2), 103-108.‏
Albrahimi, A. (2019). Loan Loss Provisioning and Market Discipline: Evidence from the IFRS 9 Adoption (November 15، 2019). Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=3488058
Alkali, M. Y., & Lode, N. A. (2016). The value relevance of accounting disclosures among listed Nigerian firms: IFRS adoption. Iranian Journal of Management Studies, 9(4), 707.‏
Badri, A. (2016). Commemoration of central bank monitoring system redisignation project’s results. International Financial Reporting Standards Conference. Tehran University.
Barth, M. E., Landsman, W. R., & Lang, M. H. (2008). International accounting standards and accounting quality. Journal of accounting research, 46(3), 467-498.‏
Barth, M. (2006). Including estimates of the future in today's financial statements. Accounting Horizons, 20(3), 271-285.
Cascino, S., & Gassen, J. (2015). What drives the comparability effect of mandatory IFRS adoption?. Review of Accounting Studies, 20, 242-282.‏
Chan, A. L. C., Hsu, A. W. H., & Lee, E. (2015). Mandatory adoption of IFRS
     and timely loss recognition across Europe: The effect of corporate finance incentives. International Review of Financial Analysis, 38, 70-82.‏
Christensen, H. B., Lee, E., Walker, M., & Zeng, Ch. (2015), Incentives or Standards: What Determines Accounting Quality Changes Around IFRS Adoption? European Accounting Review Forthcoming. Available at SSRN: https://ssrn.com/abstract=1013054 or http://dx.doi.org/10.2139/ssrn.101305
Deloitte. (2020). Challenges of IFRS 9 modelling in the UAE banking industry.
Erkens, M. H. (2016). Disclosure Behavior of European Firms around the Adoption of IFRS. Springer.‏
García, M. D. P. R., Alejandro, K. A. C., Sáenz, A. B. M., & Sánchez, H. H. G. (2017). Does an IFRS adoption increase value relevance and earnings timeliness in Latin America?. Emerging Markets Review, 30, 155-168.‏
Kanyange, Z., & Wanjare, D. J. (2016). IFRS Adoption and the quality Companion to Financial Accounting Theory, 167.
Kenate, J. (2019). “Opportunities and Challenges of ointernational Financial Reporting Standards Implemention in The Case of Commercial Banks in Ethiopia.” Msc Degree, Addis Ababa Univ.
Kosmidou, K. (2008). The determinants of banks' profits in Greece during the period of EU financial integration. Managerial finance, 34(3), 146-159.‏
Lev, B., & Zarowin, P. (1999). The boundaries of financial reporting and how to extend them. Journal of Accounting research, 37(2), 353-385.‏
López-Espinosa, G., & Penalva, F. (2023). Evidence from the adoption of IFRS 9 and the impact of COVID-19 on lending and regulatory capital on Spanish Banks. Journal of Accounting and Public Policy 42, 4, 107097.
Mbobo, M. E., & Ekpo, N. B. (2016). Operationalising the qualitative characteristics of financial reporting. International Journal of Finance and Accounting, 5(4), 184-192.‏
Onali, E., Ginesti, G., & Ballestra, L. V. (2017). Investor reaction to IFRS for financial instruments in Europe: The role of firm-specific factors. Finance Research Letters, 21, 72-77.‏ SSRN: https://ssrn.com/abstract=2897430
Saavedra, C.A., Gomes, J.B., Gomes, E.M., & Kimura, H. (2024). Probability of default for lifetime credit loss for IFRS 9 using machine learning competing risks survival analysis models. Expert Syst. Appl., 249, 123607.
Umoren, A. O., & Enang, E. R. (2015). IFRS adoption and value relevance of financial statements of Nigerian listed banks. International journal of finance and accounting, 4(1), 1-7.

  • تاریخ دریافت 26 مرداد 1403
  • تاریخ بازنگری 01 آبان 1403
  • تاریخ پذیرش 26 آبان 1403