حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی

فراتحلیل موانع استقرار بودجه ریزی مبتنی بر عملکرد در دستگاه های اجرایی کشور

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 کارشناس ارشد مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران
2 دانشیار مدیریت دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکزی، تهران، ایران
چکیده
نظام بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد (عملیاتی) به عنوان یک نظام مدیریتی برای ارتقای کارایی و اثربخشی مصرف منابع سازمانی مورد توجه جدی دولت‌ها در سطوح ملی و محلی بوده است. در این نظام اعتبارات بودجه‌ای بر مبنای عملکرد واحدهای سازمانی در راستای تولید خروجی‌ها (محصولات و خدمات) یا همان اهداف کوتاه‌مدت و یا دستیابی به پیامدها و یا همان اهداف بلند‌مدت، تخصیص می‌یابد و بدین ترتیب سازمان به سمت افزایش شفافیت در نحوه مصرف منابع برای انجام فعالیت‌ها، تولید خروجی‌ها و دستیابی به اهداف و استراتژی‌ها و نیز پاسخگویی بیشتر سوق می‌یابد. روش پژوهش حاضر، کمی از نوع فراتحلیل است. جامعه آماری پژوهش، شامل 71 مقاله درون‌مرزی است که تعداد 20 مقاله با استفاده از روش نمونه‌گیری غیرتصادفی هدفمند به عنوان نمونه وارد فرایند فراتحلیل شدند. پایایی شناسایی از طریق توافق داوران در انتخاب مقاله‌ها و طبقه‌بندی آنها، پایایی شناسه‌گذاری از طریق توافق داورها در مورد استفاده از مفاهیم خاص برای شناسه‌گذاری متغیرها و پایایی سطح معناداری و اندازه اثر از طریق توافق در محاسبات اندازه اثر در بین دو فراتحلیل‌گر به دست آمد. یافته‌های پژوهش نشان داد متغیرهای فنی و فرایندی، محیطی و انسانی، مهمترین عوامل عدم استقرار بودجه‌ریزی عملیاتی در دستگاه‌های دولتی کشور بودند. از میان 3 متغیر و 41 اندازه اثر، (اندازه‌های اثر بین 1/0-3/0، 3/0-5/0 و بالاتر از 5/0 بودند و به ترتیب کم، متوسط و زیاد فرض شد)، سهم عوامل فنی و فرایندی با میانگین اندازه اثر 58/0 برای استقرار بودجه‌ریزی عملیاتی پررنگ‌تر است. عوامل محیطی با میانگین اندازه اثر 53/0، عوامل انسانی با میانگین اندازه اثر 51/0 به ترتیب اولویت دوم و سوم را تشکیل می‌دهند.
کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابراهیمی‌نژاد، مهدی؛ فرجوند، اسفندیار. (1380). بودجه از تنظیم تا کنترل. تهران: انتشارات سمت.
پناهی، علی. (1386). بودجه‌ریزی عملیاتی (در نظریه و عمل). چاپ اول. تهران: انتشارات مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی.
حسن‌آبادی، محمد؛ نجارصراف، علیرضا. (1385). مسیر بودجه‌ریزی عملیاتی نوین. برنامه‌وبودجه. 86-131.
حضوری، محمدجواد؛ مقرب، سیدمهدی؛ جنتی، علی. (1392). شناسایی الزامات استقرار بودجه‌ریزی عملیاتی در دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور. مجموعه مقالات چهارمین کنفرانس بین‌المللی بودجه‌ریزی عملیاتی. تهران: گروه مشاوران پنکو.
زینالی، مهدی؛ محمدزاده سالطه، حیدر؛ مهران­‌پور، حمید. (1392). بررسی موانع پیاده­‌سازی بودجه‌­ریزی عملیاتی در وزارت امور اقتصادی و دارایی با استفاده از مدل شه. مجله اقتصادی، 3، 49- 64.
صدر مغانی، محسن؛ پو زمانی، زهرا. (1393). موانع استقرار بودجه‌ریزی عملیاتی در سازمان امور مالیاتی ایران. حسابداری دولتی، 1(1).، 22-30.
طاهرپور کلانتری، حبیب‌الله؛ دانش‌­فرد، کرم‌­الله؛ رضایی دزکی، فرهاد. (1390). شناسایی عوامل مؤثر بر استقرار قانون بودجه عملیاتی در سازمان‌های دولتی. برنامه‌وبودجه، 16، 31- 56.
فروغی، داریوش؛ حقیقی پراپری، محمد؛ رسائیان، امیر. ( (1391). امکان‌سنجی اجرای روش هزینه‌یابی بر مبنای فعالیت در بودجه‌بندی عملیاتی دستگاه‌های دولتی (مطالعه موردی: دستگاه‌های دولتی استان اصفهان). حسابداری سلامت، 1(1)، 47- 62.  
فرزاد، محبوبه؛ قاسمی، محمد؛ عرب اول، مهرداد؛ رمضانی، عباسعلی. (1393). موانع استقرار بودجه‌ریزی عملیاتی در دستگاه‌های اجرایی استان سیستان و بلوچستان. دانشگاه علوم پزشکی زابل (رستمینه)، 6(2)، 53-44.
قربانی‌زاده، وجه‌الله. (1392). راهنمایی کاربردی فراتحلیل با نرم افزار CAM2. تهران: جامعه شناسان.
وفائی، آذر. (1388). عوامل موثر بر اثربخشی سیستم بودجه‌ریزی عملکرد در سازمان­‌های عمومی. برنامه‌ریزی و بودجه، 79- 98.
Andrews, M. (2004). Authority, Acceptance, Ability and Performance-Based Budgeting Reforms, The International Journal of Public Sector Management, 17(4), 332-344.
Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.
Diamond, Jack. (2002). Performance Budgeting is accrual accounting required? IMF working paper, 130.
Lu, Yi., Willoughby, Katherine., & Arnett, Sarah. (2011). Performance Budgeting in the American States,What's Law got to do with it?. State and Local Government Review, 43(2), 79-94.
Pakmaram, A., Esgandari, K., Babaei, K.H., & Khalili, M. (2012). Identifying and prioritizing effective factors in the performance based budgeting in telecommunications‘ company with TOPSIS method. African Journal of Business Management, 6(24).
Posner, PL., & Park, C.K. (2008). Role of the legislature in the budget process. OECD Journal on Budgeting, 7(3), 1-26.
Kong, D. (2005). Performance-based budgeting: The U.S. experience. Publ Organ Rev, 5(2), 91-107.
Robbins, S. P. (2002). Organizational Behavior. 9ed. India: Printice Hall publication.
Young, R. D. (2003). Performance Based Budgeting Systems, public policy and practice. An Electronic journal Devoted to Govermance and public policy in south Carolina, 2(2), 1-24.
Isaac, L. (2014). Appraising the Impact of Budgeting and Planning on the Performance of Financial Institutions in Nigeria. Research Journal of Finance and Accounting, 5(16), 12-27.
Surianti, M., & Dalimunthe, A. (2015). The Implementation of Performance Based Budgeting in Public Sector (Indonesia Case: A Literature Review). Research Journal of Finance and Accounting, 6(12), 198-211.
Zaneta, P. (2013). Traditional versus Activity-based Budgeting in Non- Manufacturing Companies. Journal of Social Sciences, 82(4), 26.

  • تاریخ دریافت 06 دی 1400
  • تاریخ بازنگری 28 دی 1400
  • تاریخ پذیرش 13 بهمن 1400