Public Sector Accounting and Budgeting

Public Sector Accounting and Budgeting

Investigating the factors affecting financial supervision of the country's public sector budget: Structural equations approach

Document Type : Original Article

Authors
Davood Hajihoosini 1
Mohammad Hassani 2
Zahra Pour Zamani 3
Mehran Matinfard 2
1 Azad University, North Tehran Branch
2 Azad Islamic – North Tehran
3 Azad Islamic – Central Tehran
10.22034/psab.2025.214138
Abstract
This research aims to provide an appropriate model for financial supervision of the budget of the country's executive agencies with an internal supervision approach. The statistical population of the study includes 131 comptrollers and general managers of financial affairs and deputy comptrollers of the country's executive agencies, managers, deputies and heads of departments and experts in the field of financial supervision in the Ministry of Economic Affairs and Finance, the National Planning and Budget Organization, as well as auditors of the Audit Organization. The indicators affecting financial supervision of the public sector budget were identified and classified into 8 dimensions using a qualitative meta-synthesis method and by examining theoretical foundations and reviewing research proposals. The data were analyzed using PLS structural equation modeling. The results of the research show that the designed model with 8 dimensions including financial supervision pillars, training and human resources, organizational culture and ethical values, supervisory strategy and strategies, prediction of supervisory rulings and laws, supervisory infrastructure, tools for implementing financial supervision, and designing procedures and methods for financial supervision and control have a positive and significant relationship with the performance of financial supervision over the budget of the country's executive agencies.
Keywords
Financial supervision
Budget
Public sector
Structural equation modeling

Subjects

اردشیری، حمید؛ کمالی، احسان؛ رستمی، امین؛ صفری گرایلی، مهدی. (1401). ارائه الگویی برای نظارت مالی هوشمند در نظام حسابداری و گزارشگری بخش عمومی. پژوهش‌های کاربردی در گزارشگری مالی، 11(21)، 243-209
اکبری، امین؛ خدامی پور، احمد؛ پورحیدری، امید. (1403). بررسی تأثیر عوامل تحت کنترل حسابرسان دیوان محاسبات کشور بر کاهش تخلفات مالی دستگاه‌های اجرایی کشور. پژوهش‌های راهبردی بودجه و مالیه، 5(1)، 11-29.
الماسی، حسن؛ دهگان، محمود؛ حیدری، داریوش. (1395). بررسی تأثیر گزارش تفریغ بودجه دیوان محاسبات کشور در اعمال نظارت بر عملکرد مالی دولت و اثربخشی بودجه‌های سالیانه. دانش حسابرسی، 16(63)، 61-35
امرایی، حافظ؛ آذر، عادل. (1400). ارائه الگوی مؤثر نظارت مالی و ارزیابی عملکرد مالی بخش عمومی در بودجه‌ریزی بر مبنای عملکرد. پژوهش‌های حسابداری مالی و حسابرسی، 3(40)، 53-86. 
امینی، طاهره؛ حبیب‌زاده بایگی، سید جواد؛ شمس، امیر. (1402). تأثیر ساختار نظارتی و عوامل فنی بر استقرار بودجه‌ریزی مبتنی بر عملکرد در بخش عمومی. حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 4(1)، 28-51. doi: 10.22034/psab.2023.192686
ایمان، محمد تقی. (1394). فلسفه روش تحقیق در علوم انسانی (چاپ سوم). پژوهشگاه حوزه و دانشگاه.
باباجانی، جعفر. (1390). بررسی تطبیقی فراز و فرود ایفا و ارزیابی مسئولیت پاسخگویی مالی از طریق گزارشگری مالی دولتی در سده گذشته. دانش حسابرسی، 11(44)، 37-72. 
باباجانی، جعفر؛ تقوی فرد، محمد تقی؛ قنبریان، رضا. (1401). الگویی برای نظارت مالی در شهرداری‌های کلان شهر‌های ایران. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 29(1)، 26-58. 
باباجانی، جعفر؛ دوست‌ جباریان، جواد. (1396). الگویی برای استقرار نظام حسابرسی عملکرد در نهادهای بخش عمومی ایران. دانش حسابداری و حسابرسی مدیریت، 6 (21)، 143-155. 
باباجانی، جعفر؛ قنبریان، رضا. (1401). بررسی اثربخشی کمیته حسابرسی در نظام نظارت مالی و عملکردی شهرداری‌های کلان شهرهای ایران. دانش حسابرسی، 22(88)، 5-31. 
براتی، روشنک؛ محمدی ملقرنی، عطااله؛ نوروش، ایرج. (1401). ارائه مدلی جهت حسابرسی عملکرد (مورد مطالعه وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران). دانش حسابداری مالی، 9(1)، 133-159.  
جانی، مهدی؛ پیفه، احمد؛ فغانی، مهدی؛ دهقان، محمد حسین. (1400). نظارت مالی ذیحسابان دستگاه‌های اجرایی کشور و اجرای مطلوب نظام حسابداری بخش عمومی: بررسی چالش‌های مرتبط. حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 2(4)، 1-23.  
جمشیدی، طیبه؛ سلیمانی امیری، غلامرضا. (1402). شناسایی عوامل مؤثر بودجه‌ریزی عملیاتی در بخش عمومی با استفاده از نظریه داده بنیاد چند وجهی. حسابداری دولتی، 18(2)، 69-82.
حافظ‌نیا، محمدرضا. (1382). مقدمه‌ای بر روش تحقیق در علوم انسانی. تهران: انتشارات سمت.
دیانتی دیلمی، زهرا. (1394)، روش تحقیق در حسابداری، راهنمای عملی برای نگارش پایان نامه و مقاله (چاپ اول). انتشارات عدالت نوین.
زارعی، محمدحسین؛ فاضلی‌نژاد، جواد. (1395). الزامات حقوقی تحقق حسابرسی عملکرد در دیوان محاسبات کشور. دانش حسابرسی، 16(63)، 269-289.
ستوده، رضا؛ فغانی، مهدی؛ پیفه، احمد. (1399). بررسی توانایی دیوان محاسبات کشور از دیدگاه پاسخگویی مالی به استفاده‌کنندگان. دانش حسابرسی، 20(8)، 59-84.
صفرزاده، محمد حسین؛ گزدرازی، جواد؛ فراهانی، زهرا. (1400). تغییرات حسابداری و اصول فرابودجه در بخش عمومی: مروری بر مفاهیم و ادبیات با تأکید بر ایزومورفیسم نهادی. حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 2(4)، 63-39.  
ضرونی، داریوش؛ جلالیان، عسگر. (1397). الگوی مطلوب نظارت مالی دیوان محاسبات. دانش حقوق مالیه، 1(4)، 50-39. 
غفاری فرد، محمد؛ رسا، محمدیونس؛ هنردوست، حمداله. (1402). شناسایی و رتبه‌بندی چالش‌ها و مسائل مرتبط با نظام بودجه‌ای کشور بر اساس سند تحول دولت. حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 4(1)، 106-121.  
غلامی، ملک‌محمد؛ فخاری، حسین؛ ملکیان، اسفندیار. (1398). تبیین عوامل مؤثر بر اجرای استانداردهای حسابداری بخش عمومی در ایران. حسابداری دولتی، 5(5)، 69-84.
فاضلی‌نژاد، جواد؛ شفیعی سردشت، جعفر. (1400). آسیب‌شناسی نقش دیوان محاسبات کشور در تحقق پاسخگویی و حاکمیت قانون. دانش حقوق عمومی، 10(33)، 33-56.
فروغی، عارف؛ رحیمی، علیرضا؛ شهاب‌الدینی، فاطمه. (1401). محیط کنترلی و حسابرسی بخش عمومی. پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای، 2(7)، 136-164. 
قنبری، محمدرضا؛ فلاح شمس، میرفیض؛ معدنچی‌زاج، مهدی؛ کیقبادی، امیررضا. (1400). الگوی مناسب نظارت مالی دیوان محاسبات کشور بر دستگاه‌های اجرایی جمهوری اسلامی ایران. دانش حسابرسی، 21(84)، 469-442.
کردستانی، غلامرضا؛ معنوی ‌مقدم، امیرهادی. (1396). بررسی مدیریت مالی نوین بخش عمومی: گذشته، حال و آینده. مطالعات حسابداری و حسابرسی، 3(23)، 17-30. 
محققی، محمدرضا؛ کرمی، غلامرضا؛ غلامی جمکرانی، رضا؛ رحیمیان، نظام‌الدین. (1401). بررسی شناسایی و رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر اثربخشی سیستم کنترل‌های داخلی در مؤسسات و سازمان‌های دولتی. حسابداری دولتی، 9(1)، 1-26.
معین، محمد. (1387). فرهنگ فارسی معین. تهران: انتشارات فرهنگ نما.
ناصری، احمد؛ نیک اندیش، مسعود. (1395). تأثیر استقرار نظام جدید حسابداری و گزارشگری مالی بخش عمومی ایران بر قابلیت مسئولیت پاسخگویی عمومی. اولین همایش ملی حسابرسی و نظارت مالی ایران، دانشگاه فردوسی مشهد، دانشکده علوم اداری و اقتصاد.
نوری، محمد؛ آقامیری، نفیسه؛ اسفندیارپور، مهدیه؛ صابری، مریم. (1395). بررسی مشکلات نظارت مالی بر اجرای بودجه سالانه کشور. نخستین کنفرانس بین‌المللی پارادایم‌های نوین مدیریت-هوش تجاری و سازمانی، دانشگاه شهید بهشتی.
نوش‌آذر، محسن؛ حیدری، مهدی. (1400). چیستی و چرایی نظارت مالی و مسئولیت پاسخگویی در بخش عمومی. دانش حقوق مالیه، 5(15)، 5-43.
هیر، جوزف؛ هالت، توماس؛ رینگل، کریستین؛ سارستد، مارکو. (2017). مقدمه‌ای بر مدل‌سازی معادلات ساختاری-حداقل مربعات جزئی (PLS-SEM) (ویرایش دوم). ترجمه: امیر علم‌بیگی و محمدرضا اکبری (1397)، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
Adongo, K.O., & Jagongo., A. (2013). Budgetary Control as a Measure of Financial Performance of State Corporations in Kenya. International Journal of Accounting and Taxation, 1(1), 5-37. 
Alzeban, A., & Gwilliam, D. (2014). Factors Affecting the Internal Audit Effectiveness: A survey of the Saudi Public Sector. Journal of International Accounting, Auditing and Taxation, 1-39. dx.doi.org/doi:10.1016/j.intaccaudtax.2014.06.001
Bovens, M. (2006). Analyzing and assessing public accountability;a conceptual framework. European journal of governance papers (EUROGOV) No. C-06-01.
Christopher, J. (2014). Internal audit: Does it enhance governance in the Australian public university sector?. Educational Management Administration & Leadership, 1-18. DOI: 10.1177/1741143214543206
DEMERA, G., & YEMER, M. (2018). DETERMINANTS OF BUDGET CONTROL IN ETHIOPIAN PUBLIC ORGANIZATION (THE CASE OF BENISHANGUL GUMUZ REGIONAL STATE). Emperor International Journal of Finance and Management Research [EIJFMR], 1-19.
Grimmelikhuijsen, S.G., Weske, U., Bouwman, R., & Tummers, L. (2017). Public Sector Transparency”. In: O. James، S. Jilke and G. Van Ryzin (eds.) Experiments in Public Management Research. Challenges and Contributions Cambridge University Press. 291-312. 
Heerden, M.V., &  Steyn, S. (2012). Mechanisms to Improve Accountability in the Public Sector. Mediterranean Journal of Social Sciences, 3(12).
Muthaher, O. (2019). GOVERNMENT ACCOUNTING STANDARD, HUMAN CAPACITY, INTERNAL CONTROL SYSTEM AND FINANCIAL SUPERVISION AS A QUALITY ANALYSIS OF GOVERNMENT FINANCIAL STATEMENTS. Jurnal Ilmiah Ekonomi, 14(1), 186-200.
OECD. (2017). OECD Budget Transparency Toolkit: Practical Steps for Supporting Openness, Integrity and Accountability in Public Financial Management, OECD Publishing, Paris. http://dx.doi.org/10.1787/9789264282070-en.
Sarker, A. E., & Hassan, M. K. (2010). “Civic Engagement And Public Accountability: An Analysis with Particular Reference to Developing Countries”. 14th Annual IRSPM Conference At The University Of Bern, April 7 – 9, Switzerland.
Simson, R., Sharma, N., & Aziz, I. (2011). "A guide to public financial management literature".London,  overseas development institute.
Tamaela, E. Y., Pattiasina, V.,  Dasinapa، M. B.,  Marani, Y., & Duri, J. A. (2020). Regional Financial Monitoring Models With Community Participation And Public Policy Transparency As Moderators. International Journal of Psychosocial Rehabilitation, 24(02), 2020. DOI:10.37200/IJPR/V24I2/PR200745
Watts, R.L., & Zimmerman, J.L. (1986). Positive accounting theory. New Jersey: Prentice Hall.
Public Sector Accounting and Budgeting
Volume 6, Issue 1 - Serial Number 19
February 2025
Pages 52-85

  • Receive Date 07 November 2024
  • Revise Date 19 January 2025
  • Accept Date 25 January 2025