Public Sector Accounting and Budgeting

Public Sector Accounting and Budgeting

The impact of tax avoidance on the coping strategies of audit risk: The mediator role of financial statements readability

Document Type : Original Article

Authors
Abbas Ali Daryaei 1
Seyed Sepehr Mousavi 2
1 Accounting group; Faculty of Social Science, Imam Khomeini International University ,Qazvin, Iran
2 Faculty of Social Science, Imam Khomeini International University ,Qazvin, Iran
10.22034/psab.2024.199014
Abstract
The present study aimed to examine the effect of tax avoidance on the coping strategies of audit risk (namely prolonged audit report lag, enhanced audit fee, and auditors’ modified opinion) regarding the moderating role of the readability of financial statements. The statistical sample is made up of the TSE-listed companies between the years 2012 and 2020. Research hypotheses are tested by using panel data and applying multiple-linear and logistic regression.The findings revealed no significant relationship between tax avoidance with audit report lag and audit fee; however, tax avoidance and modified opinion were positively correlated. This means that an increase in tax avoidance enhances modified opinion. The readability of financial statements with text length proxy also had a weakening effect on the relationship between tax avoidance and modified opinion.The result indicates that auditors primarily use modified opinion (qualified or disclaimer of opinion) so as to cover the tax avoidance risk. This could be due to the fierce competition surrounding audit fees in Iran or the low level of auditor’s bargaining power, since audit report lag is correlated with audit effort, and audit effort is affected by the audit’s timing constraints and audit fee
Keywords
Audit fee
Auditors’ Modified opinion
Audit report lag
Tax avoidance
Financial statements readability

Subjects

آذین‌فر، کاوه؛ قدرتی زوارم، عباس؛ نوروزی، محمد. (1398). تأثیر ابعاد ریسک بر قیمت‌گذاری حسابرسی. حسابداری مالی و حسابرسی، 11(44)، 174-155.
احمدی، آمنه؛ قائمی، محمد حسین. (1397). مدیریت سود واقعی و خوانایی گزارشگری مالی. پژوهش‌های کاربردی در گزارشگری مالی، 7(2)، 72-45.
افلاطونی، عباس. (1400). تحلیل آماری در پژوهش‌های مالی و حسابداری با نرم افزار Stata. تهران: انتشارات ترمه. 
بشیری‌منش، نازنین؛ صمیمی، امین. (1400). خوانایی متن صورت‌های مالی و استراتژی‌های حسابرسان در مواجه با ریسک حسابرسی. فصلنامه پژوهش‌های تجربی حسابداری، 11(1)، 169-137.
بنی‌مهد، بهمن؛ مرادزاده فرد، مهدی؛ زینالی، مهدی. (1391). اثر حق‌الزحمه حسابرسی بر اظهارنظر حسابرس. حسابداری مدیریت، 5(15)، 54-41.
پورحیدری،امید؛ گل‌محمدی شکوری، مجتبی. (1394). تأثیر ریسک وضعیت مالیاتی شرکت بر حق‌الزحمه حسابرسی. مجله بررسی‌های حسابداری حسابرسی، 22(3)، 318-301.
تلخابی، فاطمه؛ نیکومرام، هاشم؛ وکیلی‌فرد، حمیدرضا؛ رویایی، رمضانعلی. (1396). بررسی چسپندگی حق‌الزحمه حسابرسی و تأثیر ریسک مالیاتی آن. دانش حسابداری، 8(3)، 201-167.
حصارزاده، رضا. (1401). اصول نگارش مبانی نظری و آزمون فرضیه‌های دارای متغیر تعدیلگر. مشهد: انتشارات دانشگاه فردوسی.
خانی معصوم آبادی، ذبیح اله؛ رجب دری، حسین. (1398). رابطه خوانایی گزارش‌های مالی و سیاست متهورانه مالیاتی با استفاده از سیستم معادلات همزمان. پژوهش‌های حسابداری مالی، 11(1)، 54-41.
خردیار، سینا؛ رستمی، شعیب؛ فرهو، فرنام. (1402). ارزیابی تأثیر هزینه‌های نمایندگی بر تفاوت‌های دائمی و موقت مالیات. فصلنامه حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 4(4)، 59-41. 
رستمی، شعیب؛ ذوالفقاری، مهدی؛ شادفر، زهره. (1402). تأثیر فرصت‌های سرمایه‌گذاری بر اجتناب مالیاتی باتوجه به نقش تعدیل‌گر افشای مسئولیت اجتماعی.  فصلنامه حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی، 4(1)، 105-91. 
رضایی، فرزین؛ جعفری نیارکی، روح‌اله. (1394). رابطه اجتناب مالیاتی و تقلب در حسابداری شرکت‌ها. پژوهشنامه مالیات، 26(74)، 134-109.
رضائی پیته‌نوئی، یاسر؛ صفری گرایلی، مهدی. (1397). خوانایی گزارشگری مالی و احتمال گزارشگری متقلبانه. پژوهش‌های حسابداری مالی، 10(4)، 58-43.
رمضان‌احمدی، محمد؛ واعظ، سید علی؛ آرمن، سید عزیز؛ درسه، سید صابر. (1402). بررسی تأثیر سبک حسابرس بر رابطه بین خوانایی گزارشگری مالی و آگاهی‌بخشی قیمت سهام. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 29(2)، 338-311.
شکرالهی، فاطمه؛ ایزدی‌نیا، ناصر؛ سلیمانیان، غلامرضا. (1396). تأثیر اجتناب مالیاتی و نظام راهبری شرکتی بر حق‌الزحمه حسابرسی در شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. بررسی‌های حسابداری، 2(15)، 21-1.
طایفه، سیامک؛ دستگیر، محسن؛ رضایی، فرزین؛ احمدی، سعید‌علی. (1397). رتبه‌بندی عوامل مؤثر بر اجتناب مالیاتی شرکتی. دو فصلنامه حسابداری ارزشی و رفتاری، 4(7)، 341-309.
فروغی، داریوش؛ فدوی، محمدحسن؛ حاجیان‌نژاد، امین. (1394). بررسی تأثیر سیاست‌های اجتناب مالیاتی بر نوع گزارش حسابرس در شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران. پژوهشنامه مالیات، 23(25)، 181-199.
قیطاسی، رمضان؛ قنبری، مهرداد. (1397). مطالعه رابطه اجتناب مالیاتی و نوع گزارش. دومین همایش بین‌المللی مدیریت، حسابداری و اقتصاد در توسعه پایدار، مشهد. 
کاظمی علوم، مهدی؛ عبدی، مصطفی؛ زلفی، حسن؛ جلالوند، حسین. (1399). تأثیر خوانایی صورت‌های مالی بر معیارهای ریسک پروژه حسابرسی. بررسی‌های حسابداری و حسابرسی، 27(2)، 230-202.
کرمی، غلامرضا؛ فیروزنیا، امیر؛ کلهرنیا، حمید. (1399). اهمیت کیفیت محیط اطلاعات داخلی در اجتناب مالیاتی. حسابداری مالی و حسابرسی، 12(45)، 79-47.
کرمی، میثم. (1400). بررسی رابطه بین اجتناب مالیاتی و تأخیر در گزارش حسابرسی. همایش ملی رویکردهای نوین در حسابداری و امور مالی، علی آباد. 
ممرآبادی، محمدمسعود؛ غفوریا‌ن‌شاگردی، امیر؛ غفوریان‌شاگردی‌‌، محمدسجاد. (1399). استراتژی و کیفیت گزارشگری مالی. تهران: انتشارات موجک. 
ناصری، زهرا. (1397). بررسی رابطه اجتناب مالیاتی تلاش‌های حسابرسی شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران. دومین کنفرانس ملی حسابداری- مدیریت و اقتصاد با رویکرد اشتغال پایدار و نقش آن در توسعه صنعت، ملایر.
نایب‌زاده، زهرا؛ بنی‌مهد، بهمن. (1397). قیمت‌گذاری خدمات حسابرسی مستقل و نظریه رقابت. حسابداری و حسابرسی مدیریت، 7(25)، 191-181. 
نصیرزاده، فرزانه؛ غلامی، طیبه. (1395). بررسی اثر اجتناب از مالیات و حاکمیت شرکتی بر حق‌الزحمه حسابرسی. چهارمین کنفرانس بین‌المللی پژوهش‌های کاربردی در مدیریت و حسابداری، تهران.
همتی، هدی؛ جابری، محمدعلی؛ ایمانی، کریم؛ شامحمدی، محمدعلی. (1398). بررسی رابطه نوع اظهارنظر و اندازه مؤسسه حسابرسی با اجتناب از مالیات با استفاده از روش دو مرحله‌ای هکمن.  تحقیقات حسابداری و حسابرسی، 43، 171-186.
یوسفوند، داود؛ محمدی، محمد؛ یوسفوند، ذبیح الله. (1400). بررسی تأثیر خوانایی گزارشگری مالی بر اجتناب مالیاتی و کیفیت اقلام تعهدی. مطالعات حسابداری و حسابرسی، 10(39)، 126-111.
Abernathy, J.L., Barnes, M., Stefaniak, C., & Weisbarth, A. (2017). An international perspective on audit report lag: a synthesis of the literature and opportunities for future research. International Journal of Auditing, 21(1), 100-127.
Abernathy, J.L., Finley, A.R., Rapley, E.T., & Sterkelberg, J. (2019). External auditor responses to tax risk. Journal of Accounting & Auditing & Finance, 28(1), 1-28.
Bae, S. H. (2016). The Association between corporate tax avoidance and audit efforts: Evidence from Korea. The journal of applied business research(JABR), 33(1), 153-172.
Blanco, B., Coram, P., Dhole. S., & Kent, P. (2021). How do auditors respond to low annual report readability?. Journal of Accounting and Public Policy, 40(3), 1-14.
Chen, X., Hu, N., Wang, X., & Tang, X. (2014). Tax avoidance and firm value: evidence from China. Nankai Business Review International, 5(1), 25–42. 
Desai, M.A., & Dharmapala, D. (2006). Corporate tax avoidance and high-powered incentives. Journal of Financial Economics, 79(1), 145-179.
Donohoe, M., & Knechel, R. (2014). Does corporate tax aggressiveness influence audit pricing?. Contemporary Accounting Research, 31(1), 284-308.
Gontara, H., & Khlif, H. (2021) . The relationship between auditor report delay and tax avoidance and the moderating effect of auditor type. Journal of Financial Crime, 28(3), 732-740.
Hanlon, M., & Heitzman, S. (2010). A review of tax research. Journal of Accounting and Economics, 50(2- 3), 127–178.
Hanlon, M., Krishnan, G., & Mills, L. (2012). Audit Fees and Book-Tax Differences. Journal of the American Taxation Association, 34 (1), 55-86.
Hesarzadeh, R., Bazrafshan, A., & Rajabalizadeh, J. (2019). Financial reporting readability: Managerial choices versus firm fundamentals. Spanish Journal of Finance and Accounting, 49(4), 1-31.
Hu, N. (2018). Tax Avoidance, Property Rights and Audit Fees. American Journal of Industrial and Business Management, 8(3) , 461-472.
Inger, K. K., Meckfessel, M. D., Zhou, M., & Fan, W. (2018). An examination of the impact of tax avoidance on the readability of tax footnotes. Journal of the American Taxation Association, 40(1), 1–29.
Li, L., Qi, B., Robin, A., & Yang, R. (2022). The effect of enforcement action on audit fees and the audit reporting lag. Accounting and Business Research, 52(1), 38-66. 
Luo, J.H., Li, X., & Chen, H. (2018). Annual report readability and corporate agency costs. China Journal of Accounting Research, 11(3), 187-212.
Martinez, A., & Lessa, R. (2014).The Effect of Tax Aggressiveness and Corporate Governance on Audit Fees: Evidences from Brazil. Journal of Management Research, 6(1), 556-570.
Nguyen, J. (2020). Tax avoidance and financial statement readability. European Accounting Review, 30(5),1044-1066.
Park, S. (2018). Related Party Transactions and Tax Avoidance of Business Groups. Sustainability Journal, 10(10), 1-14.
Pratama, B. Y., Narsa, N. P. D. R. H., & Prananjaya, K. P. (2022). Tax Avoidance and the Readability of Financial Statements: Empirical Evidence from Indonesia. Journal of asian finance, economics and business, 9(2), 103-112.
Salehi, M., Tarighi, H., & Shahri, T. A. (2020). The effect of auditor characteristics on tax avoidance of Iranian companies. Journal of Asian Business and Economic Studies, 27(2),119-134.
Simunic,  D. (1980). The pricing of audit services: theory and evidence. Journal of Accounting Research, 18(1), 161-190.
Slemrod, J. (2004). The Economics of Corporate Tax Selfishness: National Bureau of Economic Research.
Spathis, C., Efstathios, K., Nanopoulos, A., & Manolopoulos, Y. (2007). Predicting Qualified Auditor’s Opinions: A Data Mining Approach. Department of Accounting Technological Educational Institution of Thessaloniki, Greece: working Paper.

  • Receive Date 26 April 2024
  • Revise Date 03 June 2024
  • Accept Date 19 June 2024