تهران: مهدی فرجی با همکاری سازمان حسابرسی حسابداری و بودجه‌ریزی بخش عمومی 2717-3135 مقالات آماده انتشار 2026 06 18 Identification and Ranking of the Drivers of Responsibility and Accountability of Public Sector Accountants شناسایی و رتبه‌بندی پیشران‌های مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی حسابداران بخش عمومی 247877 FA میترا کاشه گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. 0009-0001-9351-7353 رضا ستوده گروه مالی و حسابداری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه میبد، میبد، ایران 0000-0002-9143-1820 عباسعلی حق پرست گروه حسابداری، واحد زاهدان، دانشگاه آزاد اسلامی، زاهدان، ایران. 0009-0003-8349-7947 Journal Article 2026 04 13 <span lang="EN">The present study aimed to identify and rank the drivers of responsibility and accountability of public sector accountants. In terms of approach, this study is an exploratory mixed-method research design (qualitative-quantitative). In the qualitative phase, a systematic review of the literature and interviews with experts were conducted to identify the drivers of responsibility and accountability of public sector accountants. Interviews were conducted with 15 experts in the field of public sector accounting using purposive sampling. In the quantitative phase, the Analytic Hierarchy Process (AHP) was employed to rank the identified drivers. The statistical population in this phase included all employees of the financial and accounting units of government organizations in Tehran, from whom 384 participants were selected through simple random sampling and the questionnaire was distributed among them. Accordingly, it was clarified that the present study was conducted in the public sector of Iran, specifically in government organizations located in Tehran and their financial and accounting units. To remove any ambiguity, it was also explained that this setting was chosen due to the central role of these units in collecting, processing, and reporting financial information, as well as their importance in promoting financial responsibility and accountability. The collected data formed the basis for analysis and prioritization of the drivers of responsibility and accountability. The results showed that the drivers of responsibility and accountability of public sector accountants include active accountability of the government accountant, technological and information factors, traceable transparency of financial information, knowledge factors and organizational learning, independence accompanied by responsibility, transparency and enforceability of financial laws, accountants’ operational independence in implementing the law, individual commitment to professional responsibility, incentives and penalties related to accountability, instability and complexity of financial regulations, cultural-managerial factors, intensity of external oversight, strengthening auditing and professional ethics, clarification of roles and responsibilities, authority, security and institutional support, reduction of corruption and financial risk, integration of financial processes, operational efficiency, broader accountability, and trust and transparency. Among these, active accountability, information technology, financial transparency, organizational learning, and responsible independence received the highest priority.</span> هدف پژوهش حاضر، شناسایی و رتبه بندی پیشران‌های مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی حسابداران بخش عمومی می‌باشد. این مطالعه از نظر رویکرد، آمیخته اکتشافی (کیفی-کمی) است. در مرحله نخست (بخش کیفی)، جهت شناسایی پیشران‌های مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی حسابداران بخش عمومی، مرور نظام‌مند ادبیات و مصاحبه با خبرگان انجام شد. با 15 نفر از خبرگان حوزه حسابداری بخش عمومی به روش نمونه‌گیری گزینشی مصاحبه انجام گردید. در مرحله کمی، برای رتبه‌بندی پیشران‌های شناسایی‌شده از روش فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی استفاده شد. جامعه آماری این بخش شامل کلیه کارکنان واحدهای مالی و حسابداری سازمان‌های دولتی شهر تهران (حسابداران، کارشناسان مالی و مدیران مالی) بود که از میان آن‌ها با روش نمونه‌گیری تصادفی ساده، تعداد 384 نفر انتخاب و پرسشنامه میان آنان توزیع گردید. داده‌های گردآوری‌شده مبنای تحلیل و تعیین اولویت پیشران‌های مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی قرار گرفت. نتایج نشان داد که پیشران‌های مسئولیت‌پذیری و پاسخگویی حسابداران بخش عمومی شامل پاسخگویی فعال حسابدار دولتی، عوامل فناورانه و اطلاعاتی، شفافیت قابل ردیابی اطلاعات مالی، عوامل دانشی و یادگیری سازمانی، استقلال همراه با مسئولیت‌پذیری، شفافیت و الزام‌آوری قوانین مالی، استقلال عملی حسابدار در اجرای قانون، تعهد فردی حسابدار به مسئولیت حرفه‌ای، مشوق‌ها و تنبیه‌های مرتبط با پاسخگویی، بی‌ثباتی و پیچیدگی مقررات مالی، عوامل فرهنگی ـ مدیریتی، شدت نظارت بیرونی، تقویت حسابرسی و اخلاق حرفه‌ای، شفاف‌سازی نقش‌ها و مسئولیت‌ها، اختیار، امنیت و حمایت نهادی، کاهش فساد و ریسک مالی، یکپارچه‌سازی فرآیندهای مالی، کارایی عملیاتی، پاسخگویی گسترده‌تر و اعتماد و شفافیت است که در این میان، پاسخگویی فعال، فناوری اطلاعات، شفافیت مالی، یادگیری سازمانی و استقلال مسئولانه بالاترین اولویت را به خود اختصاص داده‌اند.